Promoting innovation through public procurement: A systems of innovation approach
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bilim ve Teknoloji Politikası Çalışmaları Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: MUSTAFA CAN
Danışman: Erkan Erdil
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma ikili bir amaca hizmet etmektedir. Birinci amaç, kamu alımlarının firmaların inovasyon performansı üzerindeki etkisine ilişkin yeni ampirik kanıtlar sağlamayı amaçlamaktadır. Tezde farklı talep ve arz yönlü faktörlerin karşılaştırmalı etkileri ve ülke düzeyindeki farklılıklar tartışılacaktır. İkinci olarak, bu tez yenilik ve kamu alımları arasındaki bağlantıda özümseme kapasitesinin arabulucu rolünü analiz etmeyi amaçlamaktadır. Araştırma sorularına cevap bulmak için nicel ve nitel araştırma yöntemlerinden yararlanılmıştır. Firmaların yenilik performansının kamu alımlarına bağımlılığına ilişkin ampirik kanıtlar bulmak için başlangıçta Heckman İki-Aşamalı tahmin tekniği ve Topluluk Yenilik Anketi verilerinden yararlanılmıştır. Özümseme kapasitesinin arabulucu rolünü test etmek için modele bir etkileşim terimi dahil edilmiştir. Bulgular, kamu alımlarının firmaların inovasyon performansını artırma konusunda yüksek bir potansiyele sahip olduğunu göstermiştir. Tahmin edilen modelde beklenmeyen bir sonuç ise özümseme kapasitesinin arabulucu rolüne dair istatiksel olarak anlamlı bir bulgu elde edilememiş olmasıdır. Daha sonra, kamu alımları ile yenilik arasındaki ilişkide özümseme kapasitesinin arabulucu rolünün nasıl ortaya çıktığını araştırmak için örnek olay incelemesi yöntemi kullanılmıştır. Türkiye'den iki kamu alımı vakası, açık kaynaklar ve yarı-yapılandırılmış görüşmeler yoluyla veri toplanarak analiz edilmiştir. Bulgular doğrultusunda, alıcı kamu kuruluşu ve tedarikçinin özümseme kapasitesinin YAKA sürecinin farklı aşamalarında değişen önem ve önceliğe sahip olduğu sonucuna varılmıştır. Özellikle ihale öncesi aşamada alıcı kamu kuruluşunun özümseme kapasitesi ön plana çıkarken, ihale süreci ve ihale sonrası aşamalarda tedarikçinin özümseme kapasitesi daha kritik hale geldiği görülmüştür. Son olarak bulgular ışığında, karşılıklı etkileşime, iş birliklerine ve bilgi alışverişine yüksek öncelik veren Yenilik Sistemleri yaklaşımına dayalı politika önerileri geliştirilmektedir. Anahtar Kelimeler: Yenilik amaçlı kamu alımları, yenilik performansı, arabulucu rol, özümseme kapasitesi, yenilik sistemleri.