Unfolding the oblique architecture's trajectory from 1963 to the present

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, MİMARLIK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: ERTUĞ ERPEK

Danışman: Esin Kömez Dağlıoğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez, Fransız mimar Claude Parent (1923-2016) ve filozof Paul Virilio (1932-2018) tarafından Architecture Principe Groupe (1963-1968) bünyesinde geliştirilen Oblik İşlev Kuramı'nın 1963 deki ilk tezahüründen günümüzdeki yansımalarına kadar olan ve üzerinde yeterince çalışılmamış yörüngesini gözler önüne sermektedir. Parent ve Virilio, 1966 yılında Architecture Principe manifesto dergisinin dokuz sayısında detaylandırdıkları makalelerinde, Rasyonalizm ve Modernizm'in yatay sanayi öncesi ve dikey sanayi kent formlarını eleştirirken, Le Corbusier'nin çalışmalarında görüldüğü gibi, Modernizm'in sirkülasyona odaklanmasından ilham almışlardır. Geleneksel mimari formların çağdaş kentsel karmaşıklıkları ve hareketlilikleri karşılamakta yetersiz kaldığını ifade etmişlerdir. Bunun yerine, hareketi engelleyen ve yaşam alanından ayıran Öklidyen mekanlardan koparak oblik düzlemler üzerinde üçüncü bir kentsel düzen önermişlerdir. Eğimli varyasyonları, parçalı formları ve akışkan kompozisyonları vurgulayarak yaşanabilir dolaşım gibi kavramları ortaya atmışlardır. Oblik işlev kuramı Dekonstrüktivizm, The Fold ve Peyzaj Şehirciliği'ni etkilemiştir. Ancak, kuramın düzensiz yörüngesi nedeniyle kuram ile bunlar arasındaki bağlantı karanlıkta kalmıştır. Bu araştırma, kuramın iç içe geçmiş ve gizli yörüngesini yeniden inşa ederek çağdaş mimariyi şekillendirmedeki rolünü geri kazanmayı amaçlamaktadır. Arşiv belgelerini ve vaka çalışmalarını kullanarak, oblik işlev kuramının sonraki mimari yaklaşımlar tarafından nasıl miras alındığını ve farklı paradigmalarla nasıl dönüştürüldüğünü aydınlatmayı hedeflemektedir. Ayrıca bu çalışma, modernizm ve dekonstrüktivizm arasındaki boşluğu doldurmaya çalışarak oblikliğin mimari bir unsur olarak gelişimini ortaya koymaktadır. Nihayetinde, oblik anlayışını yeniden yorumlamayı ve oblik mimariye ilişkin gelecekteki araştırmalar için temel bir çalışma olarak hizmet etmeyi amaçlamaktadır.