THE ROLE OF TECHNOLOGY DISCOURSE IN AUTHORITARIANISM AND POPULISM: THE CASE OF TURKEY AFTER 2018

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kentsel Politika Planlaması Ve Yerel Yönetimler Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: FİRUZ GÜNSELİ BALTA

Danışman: Osman Balaban

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez, Türkiye'yi örnek bir vaka olarak ele alarak, otoriterliğin son dönemdeki yükselişi bağlamında teknoloji söyleminin rolünü incelemektedir. Tez, teknolojiyi kaçınılmaz teknik bir ilerleme olarak değil, otoriter rejimlerin ve liderlerin iktidarlarını pekiştirmek ve meşruiyet sağlamak için kullandığı, populist bir strateji çerçevesinde şekillenen söylemsel bir alan olarak ele almaktadır. Tez, teknoloji anlatılarının, devlet öncülüğündeki farklı ölçeklerdeki stratejiler üzerinden, kalkınma, modernleşme, ulusal egemenlik, ulusal gurur ve bağımsızlık gibi tahayyüllerle nasıl kurumsallaştığını anlamayı hedeflemektedir. Bu bağlamda, Türkiye örneği otoriterleşme ekseninde teknoloji söyleminin rolünü analiz etmek için özgün bir zemin oluşturmaktadır. Son yirmi yılı aşkın süredir Türkiye, Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP) yönetimi altında önemli bir dönüşüm geçirmiştir. Tez, Türkiye'de 2018 yılında Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'ne geçişle birlikte bu dönemin, AKP'nin popülist stratejilerinde rejim tasarımı bağlamında bir dönüşüm temsil ettiğini ve özellikle teknolojiye yönelik siyasi ve ideolojik bir vurgunun öne çıktığını iddia etmektedir. Bu süreç, AKP'nin kent temelli stratejesi üzerine kurulan hegemonyasının çözülüşü ve otoriterleşme süreciyle birlikte iktidarın popülist söyleminde yaşanan değişimle ilişkili biçimde ele alınmaktadır. Bu doğrultuda araştırma, AKP'nin teknoloji söylemini 11. Kalkınma Planı'nda (2019-2023) açıklanan "Milli Teknoloji Hamlesi" üzerinden otoriter yönetimi bağlamında ele almakta ve bunu popülist bir siyasi strateji olarak tartışmaktadır. AKP'nin teknoloji temelli stratejisi, rejim tasarımının bir parçası olarak teknolojiyi merkeze alan popülist bir söylem aracılığıyla 'millet'i yeniden tanımlamıştır. Popülist stratejinin çok ölçekli etkileşimi ise 'lider', 'parti' ve 'millet'i Milli Teknoloji Hamlesi çerçevesinde, yeni rejimi meşrulaştırak seçmen desteği sağlamıştır.