GEOMEDICAL RISK ASSESSMENT BY GEOCHEMISTRY FOR IZMIR CITY CENTER, TÜRKİYE
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Jeoloji Mühendisliği Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: Atilla Kılıç
Danışman: Fatma Toksoy Köksal
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Mineraller ve elementler gibi jeojenik malzemeler tüm canlılar üzerinde önemli bir etkiye sahiptir. Özellikle insanlar, insan sağlığı üzerinde olumlu ya da olumsuz etkileri olabilecek olan jeojenik malzemelere yutma, deri emilimi ve soluma gibi çeşitli yollarla maruz kalmaktadır. Bu nedenle, birçok gelişmiş ülkede kaya, toprak ve sedimanda bulunan elementlerin dağılımını ve potansiyel risklerini belirlemek için risk hesaplamaları ve jeokimyasal çalışmalar yapılmıştır. Ancak Türkiye'de bu tür çalışmaların önemi yeni yeni anlaşılmaya başlanmış ve bu alandaki araştırmalar yeni başlamıştır. Bu tez içerisinde risk değerlendirmesi bağlamında İzmir şehir merkezine odaklanan bir pilot çalışma gerçekleştirilmiştir. Örnek yerlerinin seçiminde jeoloji haritaları, uydu görüntüleri ve yerleşim yerleri esas alınarak çalışma alanı karelajlanmış ve birimlerin jeolojik özellikleri dikkate alınarak her karelajdan kaya, toprak ve sediman örnekleri toplanmaya çalışılmıştır. Jeomedikal bir yaklaşımla yapılan jeokimyasal incelemeler toksik elementlerin mevcudiyetini ve dağılımını ortaya koymuştur. İzmir şehir merkezi örneğinde, toprağın elementlerle kirlenmesi farklı birey grupları için kanserojen ve kanserojen olmayan sağlık riski oluşturmaktadır. Bu nedenle, potansiyel risk taşıyan alanlarda toprak rehabilitasyonu ve riskleri dikkate alan şehir planlaması şiddetle tavsiye edilmektedir. Sonuç olarak, bu çalışmanın sonuçları, bu alanda daha kapsamlı araştırmalara duyulan ihtiyacı ve jeojenik malzemelerle ilişkili potansiyel riskleri belirlemek için benzer çalışmaların yapılmasının önemini vurgulamaktadır. Bu çalışmanın bulguları, risk değerlendirmeleri ve jeojenik malzemelerin yönetimine ilişkin gelecekteki araştırma ve kararlar için güçlü bir bilimsel temel sağlamaktadır.