Production of the sidewalks; the case of Ataturk Boulevard

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Mimarlık Fakültesi, Şehir ve Bölge Planlama Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2013

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: IŞIL GÜLKÖK

Danışman: Hüseyin Çağatay Keskinok

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez, Ankara-Atatürk Bulvarı kaldırımlarına ilişkin mekânsal ve ideolojik süreçler üzerine bir çalışmadır. Çalışmanın temel amacı, kamusal hayatın ve yayanın değer kazanması, yayanın değer kazanması ve kamusal hayatın değerini yitirmesi ve son olarak yayanın da değerini yitirmesi ve buna bağlı olarak kaldırımların üretimi, yeniden üretimi ve yıkım süreçlerine yol açan belirleyicileri Atatürk Bulvarı örneğinde tartışmaktır. Temelde modern kentlerde yürümenin mekânı olan kaldırımları yalnız bir yerden bir yere gitmenin cereyan ettiği alanlar olarak düşünmek haksızlık olacaktır. Kaldırımlar, sadece yayanın ulaşım alanı değil, farklı sosyal ve politik öngörülerin, amaçların ve süreçlerin ürünüdür. Bu çalışma yayalık kavramını modern kentlerde insanın araçlara göre ötekileştirilmesinin söylemi olarak kavramsallaştırarak, yayalık olgusu ve kaldırım mekânını tekrar üreten aktör ve etkenlere odaklanmaktadır. Kaldırımlar, bir yandan kentin en yaygın ve önemli toplumsallaşma mekânı iken, diğer yandan yayanın değersizleşme ve insanın kent mekânında dışlanmasının simgesi halini almıştır. Tarihsel bir ürün olarak Atatürk Bulvarı ve özellikle de onun yayalara ait kısmı Cumhuriyet döneminden itibaren farklı söylemler ve bunlara ait planlama pratikleri ile dönüşmüştür. Bu bağlamda, bu çalışma, Atatürk Bulvarı Kaldırımlarını bir yandan politik erklerin görünüm alanı olarak ele alırken, aynı zamanda bu mekânın toplumun inanç ve davranışlarını yeniden şekillendirmede bir araç olduğunu kabul etmektedir ve kaldırımların Türk kentsel dinamiklerine özgü oluşum süreçlerinin arkasında yer alan tasarı ve kavramları açıklamayı amaçlamaktadır.