Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi, Sosyoloji Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2002
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: Zafer Çelik
Danışman: AYŞE CEYLAN TOKLUOĞLU
Özet:oz DİL MÜHENDİSLİĞİ VE BİR ULUSUN KURULUŞU: TÜRKİYE 1932-1938 Çelik, Zafer Yüksek lisans, Sosyoloji Bölümü Tez Yöneticisi: Yard.Doç.Dr. Ceylan Tokluoğlu Aralık 2002, 140 sayfa Bu çalışmanın ana teması, Erken Cumhuriyet döneminde (1932-1938). Türk toplumunun ve Türk ulusal kimliğinin kuruluş sürecinde Türk Dil Reformunun oyndadığı rolü incelemektir. Dil ve dil mühendisliği yeni bir ulus ve ulusal kimliğin yaratılması için gereklidir. Türkiyede ulusun oluşmasını engelleyen kültürel unsurların -Arap-İslam kültürü ve Osmanlı mirası- izlerini silinip yeni, modern, seküler ve homojen bir ulus yaratmak için dil mühendisliğine -harf devrimi, dili saflaştırma ve dil mitleri yaratma- başvurulmuştur. Türk ulusu yaratma çabası, Osmanlı-Türk Modernleşmesi 'nde ve Halkevleri, Türk Ocakları ve Türk Tarih Kurumu gibi Cumhuriyet rejiminin belli başlı kurumlarında görülebilir. Ayrıca, Türk modernleşmesinin izlerine dilin Türkçeleştirilmesi sürecinde de rastlanabilir. Dil reformunun temel amacı sadece yeni, seküler, homojen bir ulus yaratmak değil, aynı zamanda üzerinde yaşayanlarla birlikte Anadolu'nun Türklüğünü meşrulaştırmaktır. Dil reformunun Türk dilini ve toplumunu yaratmadaki başarısı iki farklı periodda(1932-1938 ve 1938-2002) ele alınmalıdır. İlk süreçte okur-yazar oranın düşüklüğü ve kitle iletişimin yaygın olmaması nedenleriyle dil reformu amaçlarını gerçekleştirme noktasında başarılı olmamıştır. İkinci dönemde ise gerek dilin Türkçeleşmesi ve bu dilin yayılması, gerekse Arab-İslam kültürü ve Osmanlı mirasının izlerinin silinmesi açısından dil reformu başarılı olmuştur Anahtar Kelimerler:Dil Mühendisliği, Türk Dil Reformu, Türk Dil Kurumu, Güneş Dil Teorisi vı