AN AGENT-BASED MODEL FOR FLOOD RISK MAPPING: INTEGRATION OF URBANIZATION AND CLIMATE CHANGE IMPACTS
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: MURAT YEĞİN
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Elçin Kentel Erdoğan
Eş Danışman: Gülşah Karakaya
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Değişen iklim koşulları ile birlikte taşkın olaylarının da frekansları ve şiddeti değişmektedir. İklim değişikliğine ek olarak arazi kullanımı / arazi örtüsü de taşkın olaylarını etkilemektedir. Bu yüzden taşkın riskleri geleneksel yöntemler ile yönetilememektedir. Dolayısıyla, bu çalışma hidrolojik model, bütünleşik 1D/2D hidrolik model ve aktör-tabanlı model kullanılarak iklim değişikliği ve kentleşmenin taşkın riskleri üzerindeki etkilerini değerlendirmektedir. Birinci olarak, çalışma sahasının hidrolojik modelinin başarılı bir şekilde kalibrasyon ve doğrulaması yapıldıktan sonra, 17 bölgesel iklim modeli verisi hidrolojik modelde çalıştırılmış ve en iyi bölgesel iklim modeli seçilmiştir. Taşkın hidrografları farklı dönüş periyotları için en iyi bölgesel iklim modeli kullanılarak hesaplanmıştır. Aynı zamanda, çalışma sahasının arazi kullanımı / arazi örtüsü indirilen tarihi uydu görüntüleri kullanılarak analiz edilmiştir. Bütünleşik 1D/2D hidrolik model ve taşkın hidrografları kullanılarak taşkın yayılım haritaları elde edilmiştir. Taşkın yayılım alanları hem durağan olma hem de durağan olmama koşulları düşünülerek elde edilmiştir. Son olarak, halk ve hükümet aktörlerinin taşkın risk yönetimi üzerindeki etkilerini görebilmek adına aktör-tabanlı model kurulmuştur. Bu etkiler 11 farklı model ve 100 farklı set çalıştırılarak analiz edilmiştir. Tarihi debiler kullanılarak hesaplanan pik debiler, en iyi bölgesel iklim modeli kullanılarak hesaplanan pik debilerden yaklaşık olarak %52 daha azdır. Ekonomik zarar değeri, kentleşmenin %113 artırıldığı senaryoda durağan senaryoya göre %59 daha fazla hesaplanmıştır. Proaktif yönetim stratejisi ekonomik zararı yaklaşık olarak %52 azaltmaktadır. Ekonomik zarar hem halk hem de hükümetin birlikte önlem aldığı koşullarda en düşük seviyeye inmektedir. Bu yüzden