The Scope and problems of cartesian epistemology
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 1999
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: ŞEREF HALİL TURAN
Danışman: AHMET İNAM
Özet:oz KARTEZYEN BİLGİ KURAMININ KAPSAMI VE SORUNLARI Turan, Şeref Halil Ph. D., Felsefe Bölümü Tez Yöneticisi: Prof. Dr. Teo Grünberg Ortak Tez Yöneticisi: Prof. Dr. Ahmet İnam Temmuz 1999, 175 sayfa Bu tezde Rene Descartes 'in bilgi kuramını çözümlemeye çalışıyoruz. Kartezyen kuşkunun doğasını ve yöntem bakımından anlamını öne çıkararak, Descartes'ın bilgi kuramının temeli olan 'Düşünüyorum, varım' önermesi çevresinde ortaya çıkan kimi sorunları ayrıntılarıyla tartışmaya çalışıyoruz. Pek çok inancı kuşku deneyinin etkisinden uzak tutmuş olsa bile, Descartes'ın matematik önermelerine bu ayrıcalığı tanımayı düşünmemiş olabileceğini öne sürüyoruz. Cogito'yu odağa alıyor, meditasyon yapan kişinin tanık olduğu düşünceleri kendisinin düşündüğünü haklı çıkaramayacağını, dolayısıyla 'Düşünüyorum' önermesinin tümerkli aldatıcı varsayımından kaynaklanan kuşkuya son verecek bir apaçıklıkolamayacağı görüşünü savunuyoruz. Descartes'ın, algılarının kaynağında aldatıcının bulunduğunu varsaymakla gerçekçilik için bir temeli güvenceye aldığı görüşünü öne sürüyor; ergiyen balmumu deneyini inceleyerek filozofun burada kullandığı ifadelerin, gerçekçiliğin temel inancını koruduğu yolundaki savımızı desteklediği sonucuna varıyoruz. Kartezyen dizgede 'idea', 'düşünce', 'algı', 'yargı' ve 'doğruluk' terimlerinin hangi anlamlara geldiklerini, bu dizgedeki 'açıklık ve seçiklik' ölçütleri ile 'doğruluk' arasındaki bağıntının doğasını aydınlatmaya çalışıyor ve Descartes'ın kanıtlamalarının döngüsellik ve öznellik suçlamalarına açık olduğunu vurguluyoruz. Son olarak, yargıların doğruluğunu Tanrının güvencesine bağlayan bu dizgede, Descartes'ın doğruluk ölçütü olarak gördüğü açıklık ve seçikliğin işlevlerinin ancak doğrulama olabileceğini savunuyoruz. Anahtar sözcükler: Descartes, Kartezyen, Meditasyonlar, Skeptisizm, Kuşkuculuk, Kuşku Deneyi, Kötü Cin, Aldatıcı Tanrı, cogito, Tümerklilik, İstenç Özgürlüğü, Özdeksel Töz, Balmumu, Gerçekçilik, Doğru, Doğruluk, Bilgi Kuramsal Haklı Çıkarma, Bilgi Kuramsal Temeldencilik, Açıklık ve Seçiklik. vı