Secure exploration: Conceptualization, types and relationships with secure attachment, self-construals and other self-related variables
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi, Psikoloji Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2005
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: SELEN İMAMOĞLU
Danışman: BENGİ ÖNER ÖZKAN
Özet:oz GÜVENLİ KEŞİF YÖNELİMİ: KAVRAMSALLAŞTIRILMASI, TİPLERİ, GÜVENLİ BAĞLANMA, BENLİK KURGULARI VE DİĞER BENLİKLE İLİNTİLİ DEĞİŞKENLERLE İLİŞKİSİ İmamoğlu, Selen Doktora, Psikoloji Bölümü Tez Yöneticisi: Prof. Dr. Olcay İmamoğlu Ortak Tez Yöneticisi: Doç. Dr. Bengi Öner-Özkan Haziran 2005, 21 1 sayfe Bu çalışmanın amacı, bağlanma kuramı ve Imamoğlu'nun (2003) Dengeli Aynşma-Bütünleşme modeli çerçevesinde güvenli keşif yöneliminin incelenmesidir. Kendine güven ve bilinmeyene yaklaşımdan oluşan iki boyutlu bir keşif yönelimi modeli önerilmiş; ve keşif yönelimini bağlanma yöneliminden ayrı bir yönelim olarak inceleyen hem genel, hem de alana özgü (bilişsel, ilişkisel, benük-ilişkili, mekansal ve zaman-ilişkili) ölçümler geliştirilmiştir. Keşif yönelimi, güvenli bağlanma, benlik kurgulan, ve diğer duygusal-iüşkisel (yani, olumlu benlik ve başkaları modelleri, kendine güven, kendinden memnuniyet, violumlu gelecek beklentisi, sürekli kaygı) ve içsel motivasyonel (yani, keşif ihtiyacı, kavrama gereksinimi, bilinmeyene yaklaşım, belirsizliğe tolerans, merak, aynlma- aynşma güvenliği) nitelikte değişkenlerle ilgili ölçeklerden oluşan bir anket 434 (280 kız, 154 erkek) Türk üniversite öğrencisine uygulanmıştır. Bulgulardan hareketle şu sonuçlara varılmıştır: (1) kendine güven ve bilinmeyene yaklaşım değişkenleri, güvenli ve güvensiz keşif yönelimi tiplerini anlamakta önemli boyutlar olarak kabul edilebilir; (2) keşif yönelimi, bağlanma yönelimine benzer şekilde, hem genel hem de alana özgü bir yönelim olarak düşünülebilir; (3) bağlanma ve keşif yönelimleri birbirinden ayrı ama birbirini tamamlayıcı nitelikte yönelimlerdir ve ayrûma-ayrışma güvenliği aralarında kavramsal bir bağ oluşturmaktadır; (4) bağlanma ve keşif yönelimlerinin, sırasıyla, ilişki ve kendileşme yönelimlerinin temellerini oluşturduğu düşünülebilir; (5) güvenli bağlanma ve güvenli keşif yönelimleri, sırasıyla, birbirini tamamlayıcı nitelikte iki ayrı alanı temsil eden duygusal-ilişkisel ve içsel motivasyonel değişken alanlarıyla ilişkilendirilebilir; (6) bağlanma ve keşif yönelimlerinin güvenli ve güvensiz kombinasyonlarından oluşan dört bağlanma-keşif yönelim tipi arasından hem bağlanma hem de keşif yöneliminde güvenli olanın psikolojik işleyiş açısından en uygun tip olduğu söylenebilir. Anahtar Kelimeler: Keşif Yönelimi, Güvenli Bağlanma, Benlik Kurgulan, Keşif Yönelimi Tipleri, Optimal Psikolojik İşleyiş vn