INCORPORATING COMPLEXITY INTO RISK MANAGEMENT: AN INTEGRATED RISK ASSESSMENT PROCESS FOR MEGA CONSTRUCTION PROJECTS
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: HACI HÜSEYİN EROL
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): İrem Dikmen Toker
Eş Danışman: Mustafa Talat Birgönül
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Karmaşıklık ve risk, benzersiz özellikleri nedeniyle mega inşaat projelerinin doğal bileşenleridir. Bununla birlikte, mevcut proje yönetimi uygulamaları karmaşıklık temelli düşünceyi risk yönetimine dahil etmekte başarısız olmaktadırlar. Karmaşıklık ve riskle ilgili diğer kavramlar arasındaki entegrasyon eksikliği, gerçekçi olmayan risk değerlendirmelerine, etkisiz yönetim stratejilerine ve kötü proje performansına yol açarak, projelerde değer yaratan bir süreç olarak risk yönetimine olan inancı azaltmaktadır. Bu boşluğu doldurmak amacıyla, bu araştırma mega inşaat projelerinde karmaşıklık ve risk arasındaki ilişkiyi ortaya çıkarmayı ve proje riskini ve karmaşıklığını yönetmeye yardımcı olabilecek bütüncül bir yaklaşım önermeyi amaçlamaktadır. Bu amaçla, Türk müteahhitleri tarafından gerçekleştirilen 11 mega inşaat projesinden 18 katılımcıyla yapılan mülakatlardan elde edilen verileri analiz etmek için karma yöntemler araştırma yaklaşımı benimsenmiştir. Nicel analiz karmaşıklık ve risk arasındaki ilişkiyi sayısal olarak ortaya koyarken, nitel analiz aralarındaki bağlantılarını açığa çıkararak bu ilişkinin doğası hakkında daha fazla delil sağlamıştır. Her iki analizin bulguları birleştirilerek, risk, belirsizlik, karmaşıklık ve yönetim stratejileri kavramlarını içeren Entegre Risk Değerlendirme Süreci (IRAP) önerilmiştir. Daha sonra, bu kavramlar bir Analitik Ağ Süreci (ANP) modeli aracılığıyla birbirine bağlanarak IRAP işlevsel hale getirilmiştir. ANP modelindeki parametrelerin ağırlıkları, alan uzmanlarıyla yapılan iki turlu bir Delphi çalışmasıyla belirlenmiştir. İlk turda interaktif bir veri toplama aracı kullanılarak elde edilen veriler, ikinci turda bir uzman paneli aracılığıyla konsolide edilmiştir. Modelin kesinleştirilmesinin ardından, hem sonuçları 11 mega inşaat projesinden elde edilen bulgularla karşılaştırarak ANP modelinin risk ölçüm performansını hem de örnek bir vaka çalışması ile IRAP için pratikte uygulanabilirliği test etmek için doğrulama çalışmaları yapılmıştır. Sonuçlar, mega inşaat projelerindeki risklerin yönetilmesi ve izlenmesi açısından IRAP ve ANP tabanlı sayısal modelin potansiyelini ortaya koymuştur. Bu nedenle, önerilen risk değerlendirme yaklaşımının hem risk, belirsizlik, karmaşıklık ve yönetim stratejileri arasındaki bağlantıları açıklayarak literatüre hem de mega inşaat projelerinde riske dayalı karar verme sürecini destekleyerek uygulayıcılara katkı sağlaması beklenmektedir. IRAP, mega inşaat projelerinin dinamikleri göz önünde bulundurularak geliştirilmiş olsa da karmaşıklığı risk yönetimi sürecine dahil etmek için diğer proje bazlı endüstrilerde de uygulanabilir.