An inquiry into visual representation in urban design: Taksim square urban design competitions in 1987 and 2020


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, MİMARLIK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: HAZAL ÖZKAN

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Esin Kömez Dağlıoğlu

Eş Danışman: Olgu Çalışkan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Kentsel tasarım yarışmaları uzun yıllardır mekân tasarımında önemli bir araç olmuştur. Aynı zamanda kentsel tasarım yarışmaları; kapsamları bağlamında günün tasarım yönelimlerinden, değişimlerden en çok etkilenen alanlardandır. Bu yarışmalar, alandaki profesyonellerin uzmanlıklarını sergileyebilecekleri, en son gelişmeleri takip edebilecekleri ve kentsel tasarımın bir uygulama olarak evrimine katkıda bulunabilecekleri bir platform görevi görmektedir. Bu tez, kentsel tasarım yarışmalarını temsilin dönüşümünü incelemek için bir altlık olarak kullanmaktadır. Bu bağlamda amaç, özellikle Taksim kentsel Tasarım yarışmalarını temel alarak, kentsel tasarım yarışmalarındaki posterlerin ve görsellerin analizi yoluyla farklı dönemlere bağlı olarak temsildeki dönüşümü tartışmaktadır. Taksim Meydanı yıllar içinde önemli değişikliklere uğrayan, zaman zaman önemli olaylara sahne olmuş, hareketli bir kent merkezidir. Halkın yanı sıra kentsel tasarımcıların, mimarların ve sanatçıların yaratıcılıklarını ifade etmeleri için bir tuval görevi üstlenmiştir. Bu meydan farklı dönemlerde benzer programlara ve tasarım kaygısına sahip iki yarışmaya ev sahipliği yapmıştır. Tezde döneminden, tasarımcısından ve yarışma ayrıntılarından etkilenmesi kaçınılmaz olan temsilin değişimi bu yarışmalar üzerinden ele alınmıştır. Bu tez Taksim'deki iki yarışmanın temsil biçimlerini form, program, bağlam olmak üzere üç ana kategori altında analiz eder. Bu kategoriler hem tasarım yaklaşımlarını hem de onların temsile yansımalarının farklı boyutlarını bütüncül bir şekilde tartışmayı mümkün kılar. Bu kavramların alt temaları geliştirilerek iki farklı dönemdeki yarışmaların detaylı karşılaştırması yapılmaktadır. Bu çalışmanın çıktısı olarak, projelerin önemli noktalarını anahtarlar kelimeler aracılığıyla ortaya çıkaran kapsayıcı bir matris formüle edildi. Bu matris, yapılan çalışmadaki çıktıları kapsamlı bir çerçevede değerlendirmek için bir kaynak görevi görmektedir. Bu tez arşiv taraması, söylem analizi ve görsel analizi birleştiren bir yöntem kullanmaktadır.