Political economy of transformation in Saudi Arabia
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, ULUSLARARASI İLİŞKİLER ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: OĞUZHAN AKGÜN
Danışman: MELİHA ALTUNIŞIK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Suudi Arabistan Körfez ülkelerinin 2000'li yılların başından itibaren açıkladıkları uzun dönemli ekonomik çeşitlendirme ve kalkınma planlarının sonuncusu olarak 2016 yılında "Vizyon 2030" programını açıkladı. Bu programın temel uygulayıcısı olarak Muhammed bin Salman'ın Ekonomik ve Kalkınma İşleri Konseyi vasıtasıyla hem programı ve bu programın alt kırılımlarını hayata geçirmeye çalışmaktadır. Bu programın akabinde ülkede bir takım değişimler yaşanmaya başladı. Bu değişimler ülkenin kültürel siluetinden bürokrasi yapısının yeniden şekillenmesine varacak derecede geniş bir çerçeveyi kapsamaktadır. Bu tezin amacı bu değişimleri bir dönüşüm çabası olarak nitelendirip Rantiyer Devlet Teorisi literatünün ve Ekonomik Çeşitlendirme literatünün sağladığı imkânlardan yararlanarak çok katmanlı ve ilişkisel bir şekilde açıklama çalışmaktır. Tezde nitel araştırmayı destekleyecek şekilde güncel istatistikler ve verilerden yararlanılıp iddia edilen "dönüşüm"ün gerçekliği, boyutları, derinliği ve Suudi toplumuna yansımaları tartışılmaktadır. Bu tartışma temel olarak yerel, bölgesel ve küresel çaptaki jeopolitik ve jeoekonomik gelişmelerin ve değişimlerin Suudi karar alıcılar üzerinde yarattığı gerekliliklerin ve tehdit algılamalarının karar alıcıların siyasal kapasiteleri, pozisyonları ve Suudi sosyo-ekonomik yapısının doğasıyla nasıl bir etkileşime girdiği ve bu faktörlerin birlikte nasıl dolayımlanıp süreci şekillendirdiği temel olarak hedeflenmektedir.Tezde temel olarak 2016 sonrası süreçte Suudi Arabistan'da siyasi karar alma mekanizmalarının küçük bir ekibin elinde konsolide olduğu ve ekonomik kalkınma stratejisinin özel sektörü daha ön plana çıkartmayı hedeflerken çelişkili bir şekilde devletin ekonomi üzerindeki ağırlığının Varlık Fonu üzerinden arttırıldığı ve eş zamanlı olarak neoliberal politikaların kontrollü bir şekilde derinleştirilmeye çalışıldığı iddia edilmektedir.