American foreign policy with regard to Caspian oil and gas
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, Uluslararası İlişkiler Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2002
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: EVREN DİNÇER
Danışman: MELİHA ALTUNIŞIK
Özet:ÖZ HAZAR PETROL VE DOĞALGAZINA İLİŞKİN AMERİKAN DIŞ POLİTİKASI Dinçer, Evren Yüksek Lisans, Uluslararası İlişkiler Bölümü Tez Yöneticisi: Doç. Dr. Meliha Altunışık Eylül 2002, 133 sayfa Bu tez, Hazar petrol ve doğalgazına, diğer bir deyişle sözkonusu petrol ve doğalgazın üretimi ve dünya piyasalarına ulaştırılmasına ilişkin Amerikan dış politikasını incelemektedir. Tez, Sovyetlet Birliği'nin dağılmasından bugüne kadar olan peryodu ve bu zaman dilimindeki Amerikan dış politikalarını incelemektedir. Amerika'nın, stratejik, politik ve ekonomik öncelikleri ve söz konusu önceliklerin Amerikan dış politikasına ve boruhattı politikalarına yansımaları araştırılmıştır. Hazar petrol ve doğalgazı üzerindeki Amerikan dış politikasında belirleyici temel unsur, Amerika'nın bölgeye ilişkin stratejileridir. Politika ve ekonomi, stratejinin temel araçlarıdır. Tezde üç ana sav bulunmaktadır. Birincisi, Amerika bölgeye ilişkin stratejik planlarını uygulamak için, hem politik, hem ekonomik bileşenleri kullanmıştır ve dolayısıyla politika ve ekonomi sürekli bir etkileşim içindedir. İkinci olarak, Amerikan dış politikası, bölgeye ilişkin dengeleyici unsurlar içermektedir. Bu bağlamda, Amerika'nın, çoklu boruhattı inşası politikası ve bir taraftan da Rusya ile olan ilişkilerin sürdürülmesi örnek olarak verilebilir. Üçüncüsav ise, Amerika'nın bazı durumlarda, kendi iç dinamiklerinden, diğer aktörlerin ve petrol şirketlerinin politikalarından dolayı ilgili politikaları uygulamada daha sınırlı kalmasıdır. Sonuç olarak, Amerika'nın bölgeye ilişkin temel politikası, bölgede yatırım için gerekli olan istikrarlı ve güvenli bir ortamın yaratılması ve Hazar bölgesinin Amerikan liderliğinde Batı dünyasına entegre olmasıdır. Bölgenin batıya entegre olması yatırımları artıracaktır ve istikrarın sağlanmasında yararlı olacaktır. Bu bağlamda, boruhattı politikaları büyük önem kazanmaktadır. Bölgede ekonomik temellerin atılmasının temel aracı, bölgeyi Batıya bağlayacak olan boruhatlarıdır. Sonuçta, Amerikan dış politikasındaki stratejilerin uygulanmasında en gerekli araç boruhatlarıdır ve boruhattı politikaları, stratejik amaçlara ulaşmak için de ekonomi ile desteklenmiştir. Anahtar Kelimeler: Amerikan Dış Politikası, Hazar Petrol ve Doğalgazı, Jeostrateji, Jeopolitika, Ekonomi, Boruhattı Politikaları, Doğu-Batı Enerji Koridoru. vi