The ascent of morality, from non-human to human animals: An emotion-based account

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, FELSEFE ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: DERYA SAKİN HANOĞLU

Danışman: AYHAN SOL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tezin amacı, ahlakın yalnızca insana özgü olup olmadığını araştırmak ve ahlaki davranışın duygular tarafından üretildiği anlamında duyguların ahlakın temeli olduğunu tartışmaktır. İleri sürdüğüm bu fikri desteklemek için öncelikle duyguların doğasını ve işlevini araştırmak niyetindeyim. Ayrıca, biyolojimizin bizi çevreleyen şeyleri önemsemeye ittiğini öne süren evrimsel bir bakış açısını benimsiyorum. Bu iddiaya uygun olarak, hem natüralist filozofların hem de evrimci bilim insanlarının bakış açılarından ahlaki yargıların ve ahlaki inançların bilişsel olmayan bir şekilde açıklanıp açıklanamayacağını irdelemeye çalışıyorum. Buna göre, ahlaki yargının önermesel olmayan, psikolojik bir tutum olduğu görüşünü savunuyorum. Çağdaş bir perspektiften, Hume'un ahlaki yargı yorumunun bilişsel ve önermesel olmayan bir tutum benimsediğini iddia edebiliriz. Dahası, ahlaki yargı, olguları tanımlayan ve doğruluğu değerlendirilebilir bir önermeleri ifade etmez; daha ziyade duyguları ifade eder. Bu anlamda ahlaki yargı, belirli bir duyguyu hissetmeye yönelik psikolojik bir eğilimdir ve buna göre belirli duygu, ahlaki yargı açısından onaylanma veya onaylanmamayı içerir. Son olarak, ahlaki yargı ahlaki bir özne olmanın en önemli unsuru olarak kabul edildiğinden ve ahlaki yargıyı tam olarak yukarıda tarif ettiğim şekilde açıklayabilirsem, hayvanlarda ahlaka yer açacaktır. Başka bir deyişle, ahlaki yargının önermesel olmadığı görüşüm, insan olmayan hayvanlara ahlak atfedebileceğimiz fikrini desteklemektedir.