The Determination of the exergy losses in an aromatics plant and the development of a computer program for its calculation
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 1997
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: EGEMEN TOPALOĞLU
Danışman: CANAN ÖZGEN
Özet:öz AROMATİKLER FABRİKASI'NDA EKSERJİ KAYIPLARININ BELİRLENMESİ VE EKSERJİ KAYIPLARININ HESAPLANMASI İÇİN BİLGİSAYAR PROGRAMININ GELİŞTİRİLMESİ Topaloğlu, Egemen Yüksek Lisans, Kimya Mühendisliği Bölümü Tez Yöneticisi: Prof. Dr. Canan Özgen Aralık 1997,116 sayfa Son yıllarda, endüstriyel tesislerin enerji verimliliğinin hesaplanması için termodinamik kanunlarının kullanımı belli bir artış göstermiştir. Bu yöntemlerden birisi olan ekserji analizinde, hiçbir yeni temel kural kullanılmamakla birlikte bilinenler yeniden ele alınmakta ve tekrar şekillendirilmektedir. Bu çalışmamda, iki damıtma kolonu, yedi pompa, yedi ısı değiştiriciden oluşan ve Aromatikler fabrikasının en fazla enerji harcayan bölümü, ekserji analizi uygulanması için ele alınmıştır. Çalışmada, ayrıca ekipmanların performans hesaplamaları için kullanıcı dostu bir bilgisayar programı geliştirilmiştir. EXERGY volarak isimlendirilen ve Delphi programlama dili ile yazılan bu program Windows ortamında çalışmaktadır. Geliştirilen bu program, ana ünitelerin performans analizlerinin yapılması için kullanılmakla birlikte tanımlanmış bir sistemin içerdiği ekserji miktarının hesaplanması için de kullanılabilir. Ele alınan işletmenin tasarım değerleri göz önüne alınarak, kırkbir ayrı akış hattı tanımlanmış ve bu değerlere bağlı olarak söz konusu akımların içerdikleri ekserji miktarları hesaplanmıştır. Ekserji kayıp miktarının 8135.6 kW olduğu hesaplanmıştır. Bu kaybın ısı değiştiricilerine, damıtma kuleleri (yoğunlaştırılan ve reboylerleri hariç), mikser, pompa, boru hattı ve clay kulesine göre yüzde dağılımları sırasıyla, %84.6, %11.8, %1.9,0.5%ve%0.3tür. En fazla enerji kaybının olduğu ekipmanlar (toplam ekserji kaybının 80.5%) damıtma kolonlanndaki ısı değiştirilerdedir. Toluen kolonu yoğuşturucusu, reboyleri benzen kolonu yoğuşturucusu ve reboylerinde hesaplanan ekserji kayıpları sırasıyla 2178.14 kW, 1019.2 kW, 1609.32 kW ve 1847.36 kW'tır. Bu sonuçlara dayanarak özellikle yoğuşturucu ve reboyler üniteleri arasında uygulanacak olan Pinch Analiz metoduna benzer bir yöntem, enerji kayıplarım azaltacak ısı entegrasyonunu verecektir. Anahtar Kelimeler: Ekserji analizi, ekserji hesaplamaları için bilgisayar programı