A modeling study: The interrelationships among elementary students' epistemological beliefs, learning environment perceptions, learning approaches and science achievement

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2010

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: EMEL UYSAL

Danışman: ALİ ERYILMAZ

Özet:

Bu çalışmada ilköğretim öğrencilerinin bilimle ilgili epistemolojik inançları, öğrenme ortamları ile ilgili algıları, öğrenme yaklaşımları ve fen başarıları arasındaki ilişkilerin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla, sözkonusu değişkenler arasındaki ilişkileri açıklayan bir model önerilmiş ve yapısal eşitlik modellemesi kullanılarak test edilmiştir. Bu modelde, a) öğrencilerin öğrenme ortamları ile ilgili algılarının bilimle ilgili epistemolojik inançlarına ve öğrenme yaklaşımlarına doğrudan etki edeceği, b) öğrencilerin bilimle ilgili epistemolojik inançlarının öğrenme yaklaşımlarına ve fen başarılarına doğrudan etki edeceği, c) öğrencilerin öğrenme yaklaşımlarının doğrudan fen başarılarını etkileyeceği öne sürülmüştür. Istanbul, Ankara, İzmir, Diyarbakır, Van, Antalya, Afyon, Eskişehir ve Samsun illerinde bulunan 139 farklı devlet okulunda öğrenim gören toplam 2702 öğrencinin bilimle ilgili epistemolojik inançlarını, öğrenme ortamları ile ilgili algılarını ve öğrenme yaklaşımlarını belirlemek için üç farklı ölçüm aracı uygulanmıştır. Öğrencilerin bir önceki yıl karnelerindeki fen notları fen başarılarının göstergesi olarak kullanılmıştır.Öğrencilerin epistemolojik inançlarının, öğrenme ortamlarıyla ilgili algılarının ve öğrenme yaklaşımlarının alt boyutlarını belirlemek için doğrulayıcı faktör analizi yapılmıştır. Sonuçlar epistemolojik inanışların çok boyutlu doğasını desteklemekle birlikte, Türk ilköğretim öğrencileri için kullanılan ölçüm aracının kuramsal olarak önerdiği faktör yapısından farklı bir yapı elde edilmiştir.Yapısal eşitlik modellemesinin sonuçları genel olarak öngörülen hipotezleri desteklemektedir. Çalışmada elde edilen nihai model öğrencilerin öğrenme ortamlarıyla ilgili algılarının bilimle ilgili epistemlojik inançlarını ve öğrenme yaklaşımlarını doğrudan etkilediğini ortaya çıkarmıştır. Öğrencilerin bilimle ilgili epistemolojik inançları ise, öğrenme yaklaşımlarına ve fen başarılarına etki etmekte ve son olarak öğrencilerin öğrenme yaklaşımları fen başarılarınıetkilemektedir.