Women's experiences of ageing: Social participation of grandmothers providing daycare


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, SOSYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: BEGÜM DEMİRKOL

Danışman: AYŞE İDİL AYBARS

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Türkiye'de demografik değişimler göz önünde bulundurulduğunda, yaşlanmanın sosyal boyutunu ele almak kaçınılmaz olmuştur. Bu çalışma, ücretsiz bakım emeğini ikinci kez deneyimleyen ve yaşlanmakta olan kadınların torunlarına sağladıkları günlük bakımın toplumsal katılımlarına etkisini göstermeyi amaçlamaktadır. Burada toplumsal katılım konsepti üç başlık altında incelenmektedir: toplum yaşamı, kişilerarası ilişkiler ve serbest zaman aktiviteleri. Feminist Bakış Açısı Teorisi ışığında yapılan bu çalışma, kadını merkeze alarak ücretsiz bakım emeğinin, yaşlanma sürecinde fiziksel, psikolojik ve sosyal anlamda oldukça önemli olan toplumsal katılımlarına etkisini gösterecektir. Bu çalışmada, 60 yaş üstü büyükannelerle yapılan yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmelerin gidişatına paralel olarak (i) demografik bilgiler; (ii) özel ve kamusal alanlarda günlük yaşam pratikleri; (iii) karşılaştırmalı olarak çocuk ve torun bakımı algıları ve deneyimleri; (iv) toplum yaşamı, kişiler arası ilişkiler ve boş zaman aktiviteleri bağlamında sosyal katılım ve (v) pandeminin sosyal hayata katılım üzerindeki etkisi konuları, betimsel analiz ile irdelenecektir. Tüm bunların yanında, Türkiye'de çocuk bakımına ve yaşlanmaya dair sosyal politikalar da detaylıca incelenecektir. Çünkü, Türkiye'de 2002 sonrası sosyal politikalar çocuk bakımı konusunda ailenin yardımlaşmasını öne çıkarırken, yaşlılar için alınan önlemlerde, toplumsal katılımlarına dair atılımlar henüz yeterli görünmemektedir. Dolayısıyla, ülkenin bakım ve yaşlanma bağlamında süregelen sosyo-politik arka planı, bu çalışmada sorunsallaştırılan sosyal gerçekliklere mahal vermektedir. Sonuç olarak, annelerin istihdam etmesi için büyükannelerin sağladığı ücretsiz bakım emeği, 'iş günleri' sırasında büyükannelerin toplum yaşamını, kişilerarası ilişkilerini ve serbest zaman aktivitelerini büyük oranda şekillendirmektedir. Anahtar Kelimeler: ücretsiz bakım emeği, büyükanneler, yaşlanma, toplumsal katılım