EFFECT OF GRAVITY DRAINAGE, MISCIBILITY, AND RELATIVE PERMEABILITY ON TIGHT MATRIX RESERVOIR WITH LOW-QUALITY NATURAL FRACTURES ON CARBON-DIOXIDE INJECTION
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Petrol Ve Doğal Gaz Mühendisliği Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: Murat Can Ülker
Danışman: Mehmet Onur Doğan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Dünyada birincil yöntemlerle petrol üretimi sürekli azalıyor. Henüz keşfedilmemiş çok az petrol veya gaz sahasının kaldığına inanılmaktadır. Dünyanın kahverengi sahaları ya geri kazanım faktörlerinin düşük olması nedeniyle terk ediliyor ya da rezervuar basıncı ya da su üretimi sorunları nedeniyle düşük üretim oranlarında üretim yapılıyor. Yirminci yüzyıldan beri EOR teknikleri çeşitli alanlarda çalışılmış ve uygulanmıştır. Petrol üretim hızının ve geri kazanım faktörünün artırılabileceği ve bunu yapmanın bir yolunun da hafif petrol rezervlerine karbondioksit enjeksiyonu olduğu gözlemlenmiştir. Karışabilen karbondioksit enjeksiyonu, hafif petrol rezervuarlarında petrol üretimini artırmak için 1970'lerin sonunda petrol sektörünün dikkatini çekmeye başlamış bir kurtarma yoludur. Hafif petrol rezevuarlarına karbondioksit enjekte etmenin avantajı, hafif petrolün düşük viskozite değerlerine sahip olmasıdır. Petrolün düşük viskoziteli karbondioksit ile etkileşime girmesi, orta derecede mobiliteye neden olur, bu nedenle viskoz parmaklanmayı önleyebilir. Karbondioksit enjeksiyonunun getirdiği diğer avantajlar olarak rezervuar basıncını artırması, petrol molekülleri içinde kapana kısılıp molekülleri süpürmesi ve bu sayede petrol kurtarımının artmasını sağlaması sıralanabilir. Ayrıca, karbondioksit enjeksiyonu yerçekimi drenajı etkisi sayesinde matriksteki petrolün çatlaklara akışı hususunda yardımcı olur. Yerçekimi drenajı etkisi matriks ve çatlaklarda bulunan akışkanların arasındaki yoğunluk farkından dolayı gerçekleşir. Bu tez çalışmasında karbondioksit enjeksiyonun farklı versiyonları çalışılmıştır. Çalışmanın fizibilitesi bazı şartlar uygulandığında olumlu olarak sonuç verdiği görülmüştür. Türkiye rezervuarlarında çok az uygulanan karbondioksit enjeksiyonu projelerinin kârlı olduğunu göstermek için yapılan bu çalışma, gelecek projeler için önemli bir dönüm noktası olabilir. Bu çalışmada, yerçekimi drenajı, göreli geçirgenlik ve karışabilirliğin Türkiye'deki kesif matriks ve kesif çatlaklı petrol rezervuarının kurtarım faktörüne etkisi araştırılmıştır. Karbondioksitin karışabilir enjeksiyonu kurtarım faktörünü önemli ölçüde artırırken, iki farklı göreli geçirgenlik modeli kullanıldığında göreli geçirgenliğin etkisinin çok düşük olduğu gözlemlenmiştir. Çift gözeneklilik formülündeki yerçekimi drenajı teriminin etkisi, diğer iki terim olan viskoz yer değiştirme ve emme teriminden daha düşük bulunmuştur. Bununla birlikte, enjekte edilen karbondioksitin üretimin kapalı olduğu dönemlerle matrise emilmesine izin verilirse yerçekimi drenajının etkisinin artırılabileceği kanıtlanmıştır.