Food at the intersection of sovereignties: Tracing the loss of food sovereignty for Turkish state and farmers
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, SİYASET BİLİMİ VE KAMU YÖNETİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NURAN TORUN ATIŞ
Danışman: AYLİN TOPAL YILMAZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Küresel gıda egemenliği hareketi, küçük çiftçiler, çiftçi toplulukları ve devletler için gıda sistemleri içinde bağımsız bir varoluş hali talep etmektedir. Türkiye devleti ve toplumu, 1980'lerden bu yana, son yirmi yılda da artan bir hızla neoliberal bir dönüşümden geçmiştir. Ekonomi politikalarının siyasetten yalıtılması ve neoliberal tarım politikalarının benimsenmesi süreci, küresel neoliberal yönetişimin şart koyduğu ve desteklediği yasal-kurumsal düzenlemeler aracılığıyla devletin yeniden yapılandırılmasıyla birlikte gerçekleşmiştir. Bu süreç, devlet ve vatandaştan küresel şirket sermayesine doğru bir egemenlik devrine sebep olmuştur. Bu dönüşüm esnasında küçük tarımsal üreticiler ve köylüler mülksüzleşmiş; başta toprak, emek ve tohum olmak üzere üretim araçlarının kontrolünü kaybetmişlerdir. Gıda egemenliği teorisi içindeki egemenliğin sınırlarını sorgulayarak ve bu bağlamda çok ölçekli bir egemenlik kavramsallaştırması önererek, bu tez şu iki araştırma sorusunu cevaplamayı amaçlamaktadır. i) Devleti yeniden yapılandıran ve gıda egemenliğine zarar verecek şekilde tarımın neoliberal dönüşümüne yön veren "yeni anayasalcılığın" disiplin süreçleri nelerdir? ve ii) Küçük tarımsal üreticinin gündelik pratikleri ve tutumlarında gıda egemenliği tezahürleri nelerdir? Bu bağlamda, devletin tarımdan çekilmesiyle alakalı olarak çiftçilerin hayatında yer alan belirli bağımlılık, metalaşma ve mülksüzleşme etkenleri tespit edilmiştir. Sonuç olarak, bu tezde gıda egemenliği teorisinin Türkiye dahil çeşitli coğrafyalarda şirket gıda rejimine karşı bir muhalif cephenin yaygınlaştırılmasına hizmet etme kapasitesi ele alınmıştır. Anahtar kelimeler: Gıda egemenliği, yeni anayasalcılık, tarım, gıda rejimleri, neoliberalizm