Longitudinal models for life expectancy at birth in Turkey

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İSTATİSTİK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: ÖZLEM ASKER

Danışman: ÖZLEM İLK DAĞ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Dünya Sağlık Örgütü doğumda beklenen yaşam süresi tanımını, "mevcut ölüm oranları geçerliyken bir yenidoğanın yaşaması beklenen ortalama yıl sayısı" olarak vermektedir. Doğumda beklenen yaşam süresi, bir ülkenin genel sağlık durumu ile ekonomik ve sosyal gelişmişlik düzeyinin önemli bir göstergesidir. Devletlerin politikalarını doğru bir şekilde belirleyebilmeleri için, doğumda beklenen yaşam süresini etkileyen faktörleri ve bu faktörlerin doğumda beklenen yaşam süresini nasıl etkilediğini belirlemek önemlidir. Bu tezde, doğumda beklenen yaşam süresiyle ilişkili faktörleri tespit etmek için uzunlamasına veri analizi kullanılmıştır. Spesifik olarak, analiz için rassal etkiler modeli, marjinal model ve geçiş modeli kullanılmıştır. Sonuçlar, kullanılan veri seti için en uygun modelin marjinal model olduğunu göstermektedir. Oluşturulan marjinal modele göre, Doğumda Beklenen Yaşam Süresi; Kaba Doğum Hızı (Binde), Kaba Evlenme Hızı (Binde), Kaba Ölüm Hızı (Binde) ve Bebek Ölüm Hızı (Binde) gibi faktörlerin artışından olumsuz etkilenmektedir. Ayrıca, bu dört değişken için, farklı ölçüm hata seviyesi varsayımları altında, ölçüm hatası modelleri kurulduğu zaman, sadece Bebek Ölüm Hızı'nın anlamlılığının değiştiği görülmektedir.