Optimal management of Erzin plain aquifer system Hatay-Turkey
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Jeoloji Mühendisliği Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 1994
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: KHOSROW HALLAJİ
Danışman: HASAN YAZICIGİL
Özet:Son yirmi yılda, Türkiye'nin güney kıyısında yer alan bir akiferde hızla artan tarımsal ve şehir suyu çekimi, akifere muhtemel tuzlu su girişimine sebep olmaktadır. Sistem geliştirilmesi ve işletimi üzerine kurulan amaç ve kısıtlamalara uygun olarak optimum pompaj programının belirlenmesi için yedi adet yer altı suyu işletim modeli kurulmuştur. Bu şekilde bir programın belirlenebilmesi için, akifer sisteminin hidrolik tepkisini gösteren kararlı ve kararsız sonlu elemanlar benzeşim modelleri tepki-fonksiyon yaklaşımı kullanılarak doğrusal ve ikinci dereceden optimizasyon modellerine bağlanmıştır. 94 kuyu için sistemin tepki denklemlerini, talep gereksinimini, tuzlu su girişimi kontrol lokasyonlarındaki ve pompaj sınırları ile ilgili kısıtlamalar dikkate alarak tarımsal su çekimini arttıran düşümler ve pompaj maliyetlerini azaltan üç değişik işletim amacı altında optimum pompaj programıbelirlenmiştir. Sonuçlar optimum miktarının pompaj maliyetlerinin alan boyunca olan düşüm ve tuzlu suyun hapsedilmesi ile ilişkilerini gösteren değiş-tokuş eğrileri seklinde gösterilmiştir. Optimum pompaj programları, kullanılan amaç fonksiyonuna göre, farklılık gösterir. En iyi geliştirme ve işletim modelinin az verimli kuyulardaki lokal talebin, en verimli kuyulardan çekilen fazla suyun yüzeyden taşınması ile karşılanmasını öneren model olduğu görülmektedir. Ancak, bu durumun suyun taşınma maliyetine karşıt değiş tokuş yapılmalıdır. Anahtar kelimeler: Erzin, Tepki Fonksiyonu, Akif er Değiş-Tokuş Eğrileri, Yer altı suyu, Benzeşim, Optimizasyon. Bilim Dalı Sayısal Kodu: 606.04.02 vl