Gıdanın toplumsal cinsiyetli siyaseti: Ankara'da tarımsal gıda kooperatiflerindeki kadınlar üzerine bir analiz

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, SİYASET BİLİMİ VE KAMU YÖNETİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: IŞIL SERVETOĞLU

Danışman: AYLİN TOPAL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Hem dünyada hem Türkiye'de gıda sorunu giderek büyüyerek şiddetlenen bir hal almaktadır. Sorunun daha yapısal olarak gıda üretim, bölüşüm ve tüketim dinamiklerinde olduğunu fark eden araştırmacı ve aktivistler alternatif arayışlarına yönelmişlerdir. Bu noktada ortak kanı kadınların hem gıda üreticisi hem de gıda güvencesiz olarak tuttukları paradoksal pozisyondan dolayı, toplumsal cinsiyet eşitliğinin gıda sistemlerinde önemli bir yeri olduğudur. Dünya yazınında toplumsal cinsiyet perspektifinin yeri gıda çalışmaları için her ne kadar merkez konumda olsa da, Türkiye'de bu perspektiften bakan çalışmaların sayısı sınırlıdır. Buradan yola çıkarak bu tez, Türkiye'de gıda zincirlerinde yaşanan sorunların, toplumsal eşitliğine dayanan topluluk temelli gıda ağı yapılarıyla iyileştirilmesi önündeki fırsat ve engelleri araştırmaktadır. Bu amaçla, dünyada ve Türkiye'de tarım-gıda sistemlerinin dönüşümünün ve alternatif gıda ağlarının yükselişinin izi sürülmektedir. Ayrıca Türkiye'de toplumsal cinsiyet eşitliği odaklı alternatif gıda ağlarının durumunu inceleyebilmek için bu tez, Ankara'da tarım-gıda kooperatiflerine üye on dört kadınla yapılan derinlemesine mülakatlara dayanan bir saha çalışması içermektedir. Bu çalışmanın bulguları, alternatif bir gıda ağının henüz tam olarak oluşmadığını ve oluşumunun önünde kooperatifçilik anlayışının gelişmemesi ve kadınların kooperatifler içinde sömürülmesi gibi bazı engeller olduğunu göstermektedir. Buna rağmen, Ankara'da böyle bir yapılanmanın sosyal ve ekonomik dayanışmayı, kırsal kalkınmayı ve kadınların söz ve görünürlüğünü artırmak gibi umut verici potansiyelleri bulunmaktadır.