Ethnolinguistic vitality of the hemshin language

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İNGİLİZ DİLİ ÖĞRETİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: GÜLAY AKIN

Danışman: Sultan Çiğdem Sağın Şimşek

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu etnografik çalışma, Türkiye'nin Karadeniz bölgesinde konuşulan ve tehlike altında bir dil olan Hemşincenin ethodilbilimsel canlılığını araştırmayı amaçlamaktadır. Çalışma kapsamlı bir yaklaşımla dilin canlılığını etkileyen faktörleri tespit etmeyi amaçlamaktadır. Bu amaçla Hemşince özelinde kullanılmak üzere bir etnodibilimsel canlılık belirleme modeli geliştirilmiştir. Bu bağlamda gerçekleştirilen ilk çalışma örneği olarak, Hemşincenin etnodibilimsel canlılığı, toplam 160 katılımcı ile yapılan yüz yüze görüşmeler, katılımcı gözlemi ve saha günlüğü ile zenginleştirilen doğrudan bir yaklaşımla incelenmiştir. Veriler, çok aşamalı bir içerik analizi yöntemi benimsenerek analiz edilmiştir. Bulgular, Hemşincenin canlılığının hem dili konuşan topluluklar hem de dili miras dil olarak koruyan topluluklarında düşük olduğunu ortaya koymuştur. Çalışma kapsamında, geleneksel Hemşin yaşam tarzının ve kültürel etkinliklerin kaybı, Hemşincenin "Öteki" tarafında algılanışı ve kurumsal destek gibi belirli etmenlerin, Hemşincenin konuşma topluluklarındaki canlılığı üzerinde en belirleyici etmenler olduğu görülmüştür. Hem konuşan hem de miras dil toplulukları miras kimlikleriyle güçlü bir şekilde özdeşleşirken, miras dil topluluklarının Lazlar ve Rizelilerle ilişkili olarak özgün bir kimlik geliştirdikleri ortaya çıkmıştır.