Chemical composition of precipitation in different parts of turkey

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Çevre Mühendisliği Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: GÜL AYAKLI

Danışman: SÜLEYMAN GÜRDAL TUNCEL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada Meteoroloji Genel Müdürlüğünün Antalya, Balıkesir ve Trabzon illerindeki yağmur örnekleme istasyonlarından toplanan yağmursuyu örneklerinin iyon birleşimleri analiz edilmiştir. SO42-, NO3-, NH4+, Cl-, Ca2+, K+ ve Na+ gibi iyonların analizleri iyon kromatografisi ile yapılmıştır. Bu ölçümlerden elde edilen sonuçlar ile hava kütlelerinin Anadolu platosunda taşınması ile yağmur suyunun kimyasal birleşiminin nasıl değiştiği karşılaştırılmıştır. Bunun yanı sıra bu sonuçlar Türkiye'nin değişik bölgelerindeki yağmursuyu birleşiminin dönemsel olarak nasıl değiştiğini de göstermektedir. Bu değişimlerin arkasında yatan sebepler istatistiksel hesaplamalarla incelenmiştir. Türkiye'nin farklı lokasyonlarındaki yağış birleşimini etkileyen kaynakları anlayabilmek için çok-değişkenli istatistiksel bir yöntem olan Pozitif Matris Faktorizasyonu kullanılmış ve dört kaynak ayrıştırılmıştır. Bunlar uzun mesafeli kirleticiler, toprak emisyonları, deniz tuzu ve tarımda kullanılan gübreleme faktörüdür. Aynı şekilde kaynakların lokasyonlarının tayininde yörünge istatistikleri kullanılmıştır. İstasyonlara her gün ortasında gelen geri yörünge bilgileri, National Oceanic and Atmospheric Administration (NOAA) tarafından geliştirilmiş, 3D, eş entalpili bir yörünge modeli olan HYSPLIT yörünge modeli kullanılarak toplanmaktadır. Bu model NOAA bilgisayarlarında çalıştırılır ve sonuçlar bizim kullandığımız bilgisayarlara aktarılır.