The Effect of Accessibility of the Neighborhood Facilities on the Active Aging of Older Women: A Comparative Study from Ankara
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Mimarlık Fakültesi, Şehir ve Bölge Planlama Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: Ebru Uysal
Danışman: Yücel Can Severcan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Yaşlanma insanların doğumuyla başlayıp ölümüyle sonuçlanır. Bireylerin olgunlaşma süreci tamamlandıktan sonra fizyolojik kapasitelerinin azaldığı ve buna bağlı olarak da yaşam fonksiyonlarının aksadığı bir süreci ifade eder. Günümüzde sağlık sistemleri geliştikçe insanların yaşam süresi artmaktadır. Özellikle kadınlar erkeklere göre daha uzun yaşamaktadır. Bununla beraber gelişmişlik seviyesinden bağımsız olarak dünyanın pek çok ülkesinde yaşlı nüfusu giderek artış göstermektedir. Bir ülkenin gelişmişlik düzeyi ne olursa olsun, yaşlılık artık tüm dünyanın uğraşması gereken temel bir sorun haline gelmektedir. Bu nedenle insanların yaşlandıkça sağlıklı ve aktif olmaları oldukça önemli hale gelmektedir. Sağlıklı ve aktif olmak, yaşlı kadınlar için daha da önemlidir, çünkü bir yandan açık havadaki fiziksel aktivitelerini engelleyebilecek sorunlar ile (örneğin finansal sorunlar, mekansal eşitsizlikler vs.) karşılaşma olasılıkları erkeklere göre daha yüksektir. Ancak diğer yandan ise kamusal alanla ilişki kurmak için motive olma olasılıkları da daha yüksektir (örneğin, pazara gitme, torun bakma sorumluluğu vs). Yapılı çevre hareketlilik, bağımsızlık ve yaşam kalitesi üzerinde oldukça etkilidir. Bireylerin sağlıklı bir yaşam sürdürmesini ya kolaylaştırır ya da zorlaştırır. Yani mahallenin fiziksel özellikleri yaşlıların erişilebilirliğini etkilemekte ve buna bağlı olarak aktif yaşlanma düzeyleri değişebilmektedir. Bu sebepten bu tez, mahallelerdeki fiziksel ortamı, daha spesifik olarak mahallenin sunduğu imkanları ve yerleri kullanan yaşlı kadınların aktif yaşlanmalarında erişilebilirliğin rolüne bakmayı amaçlamaktadır. Ankara'da Çankaya ilçesine bağlı iki mahalle seçildi. Bunlar İşçi Blokları Mahallesi ve Çukurambar Mahallesi'dir. Bu iki mahallenin fiziksel ortamı analiz edilmiş ve fotoğraflanmıştır. Ayrıca her iki mahallede de 65 yaş ve üzeri toplam 24 kadınla derinlemesine görüşme yapılmıştır. Katılımcılara kamusal açık alanlara erişimde karşılaştıkları engeller, bu engellerin sağlıkları/yaşlanmaları ile ilgili olup olmadığı ve aktif yaşlanmalarında mahallelerindeki açık alanları yeterli bulup bulmadıkları sorulmuştur. Sonuçlar gösteriyor ki her iki mahallede de erişilebilirlikte farklı sorunlar mevcuttur. Buna ek olarak, katılımcıların kendi mahallelerinde yaşlanma istekleri her iki mahalle için benzer çıkmıştır. Bu sonuç unpaired t-test ile bulunmuştur. Bu demek oluyor ki her iki mahallede de farklı erişilebilirlik sorunları kadınların aktif yaşlanmalarını aynı düzeyde etkilemektedir.