Investigating translation equivalent priming: The impact of task, item, and individual differences
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İNGİLİZ DİLİ EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: ENİS OĞUZ
Danışman: Bilal Kırkıcı
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İki dillilik, dil araştırmalarının uzunca bir süre odağında olan bir konu olmasına rağmen hakkında kesin cevaplanmamış birçok soru vardır. Kapsamlı araştırmalar bu gizemlerden biri olan iki dilli bireylerin dilleri arasındaki olası etkileşimi diller arasında sözcük çiftleri kullanarak çözmeye çalışmışlardır. Eş asıllı ve sahte eş asıllı sözcükler böyle bir uğraş için yaygın yollar olsalar da bu sözcük çiftlerinin diller arasında gösterdiği yüksek yazımsal ve sesbilimsel benzerlikler D1 sözcüklerin D2 sözcüklere gerek kalmadan doğrudan etkinleştirilmelerine sebep olabilir. Bu sınırlamayı aşmanın bir yolu, yüksek anlamsal benzerliklerine rağmen İngilizce ve Türkçe gibi dil çiftlerinde neredeyse hiç yazımsal ve sesbilimsel benzerlik göstermeyen çeviri eşdeğerlerini kullanmaktır. Mevcut çalışmada çeviri eşdeğerlerinin sözcük işlemlemenin erken aşamalarında birbirlerini etkinleştirip etkinleştirmediğini anlamak için sözcüksel karar ve anlamsal sınıflandırma görevleri kullanılmıştır. Dil becerileri yüksek 101 Türkçe-İngilizce iki dilli birey çalışmaya katılmıştır. Görev türü, hazırlayıcı süresi, sözcük sıklığı ve bireysel farklılıkların etkileri de farklı koşullar altında incelenmiştir. Sonuçlar yüksek dil becerilerine sahip iki dilli bireylerin çeviri eşdeğerlerinden birine kısa bir süre maruz kaldıktan sonra bile bilinç öncesi aşamalarda bu sözcüklerin diğer dildeki karşılıklarını etkinleştirdiğini ve bu etkinin her iki dil yönünde de benzer olduğunu göstermiştir. Yanıtlar, hazırlayıcı sözcükler daha yüksek sıklık değerlerine sahip olduğunda, görev daha sözcüksel kararlar gerektirdiğinde veya katılımcı daha yüksek D2 becerisine sahip olduğunda daha hızlı olmuştur. Bulgular ışığında D1 ve D2 sözcüklerin işlemlenmesi arasındaki farklılıkların nitelden çok nicel olduğu sonucuna varılabilir.