Self-constituting narratives: reading Kazuo Ishiguro's early novels in the light of narrative psychology

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İNGİLİZ EDEBİYATI ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: ELZEM NAZLİ

Danışman: Nil Korkut Nayki

Özet:

Bu tezin amacı, Kazuo Ishiguro'nun erken dönem birinci şahıs anlatılarını, psikoloji disiplininde görece yeni bir bakış açısı olan anlatı psikolojisi ışığında analiz etmektir. Bu bağlamda ele alınacak romanlar Uzak Tepeler (1982), Değişen Dünyada Bir Sanatçı (1986) ve Günden Kalanlar'dır (1989). Bu çalışma, bu romanlardaki anlatıcı-karakterlerin, içinde bulundukları durum ne kadar iç karartıcı ve inişli çıkışlı olursa olsun, ayakta kalmak için hikâye anlatımı yoluyla geçici bir benlik duygusu oluşturduklarını savunmaktadır. Dan P. McAdams ve John McLeod gibi anlatı psikologlarının çalışmalarından yararlanan bu çalışma, benlik inşası ve hikâye anlatımı arasındaki bağlantıyı kurmak için anlatı psikolojisi ve terapi alanını araştırmaktadır. Ishiguro'nun romanlarını sosyolog Arthur W. Frank tarafından önerilen ve Bakhtinci "diyalojizm" kavramına dayanan diyalojik anlatı analizi yöntemiyle inceleyerek Ishiguro'nun hikâye anlatımı ve iyileşme; bireysel esenlik ve kolektif esenlik; anlatı ve dünya; bireysel sorumluluk ve dünya meseleleri gibi benzer temaları sürekli işleyerek ne yapmayı amaçladığına dair önemli içgörüler sağlayacaktır. Bu çerçevede, bu çalışma, hikâyelerin ve hikâye anlatımının anlatıcı-karakterlerin bireysel düzeyde psikolojik esenlik duygusuna ulaşmalarına yardımcı olduğunu, fakat bu romanların aynı zamanda bu yaklaşımı sorguladığını ve okur ile anlatıcı-karakterler arasında bir mesafe yaratarak bireysel esenlik ile sosyo-politik esenlik arasındaki olası çatışmalara dair eleştirel sorgulamalar getirdiğini öne sürmektedir.