Turkish preschool teachers' beliefs about children's conception of social conventional and moral events


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Temel Eğitim Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: MUHAMMET ALİ KARADUMAN

Danışman: FEYZA ERDEN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu fenomenolojik çalışma, okul öncesi öğretmen inanışlarını küçük çocukların ahlaki ve toplumsal/geleneksel olayları kavrayışlarına bağlamında araştırmaktadır. Bu amaca hizmet etmek için öğretmen inanışlarından önce katılımcıların küçük çocukların sınıf içi davranışları tanımlamaları ve sınıflandırmaları istenmiş ve katılımcı öğretmenlerin kavrayışları incelenmiştir. Veriler, Ankara'da ve Karadeniz kıyısındaki 4 farklı ilde çalışan 26 Türk okul öncesi öğretmeni ile yürütülmüştür. Veri toplama yöntemi olarak, bir tür derinlemesine görüşme yöntemi olan üçlü görüşme dizisi kullanılmıştır. Bulgular, katılımcı öğretmenlerin sınıf içi davranışları iki gruba ayırdığını göstermektedir: İstendik ve istenmedik davranışlar. Bulgular ayrıca katılımcı öğretmenlerin olayları veya ihlal durumlarını üç kategori çerçevesinde değerlendirdiklerini ortaya koymaktadır: (1) Ahlaki, (2) Toplumsal/geleneksel ve (3) Karma. Öğretmenlerin çocukların kavrayışları hakkındaki inanışları, toplumsal/geleneksel ve karma alan için benzer sonuçlar vermiştir. Ancak ahlaki olaylar açısından bulgular hem öğretmenlerin kendi kavrayışlarından hem de önceki sosyal alan araştırmalarından tamamen farklıdır. Öğretmenlerin toplumsal-geleneksel davranışlar ve karma davranışlar ile ilgili inanışları kendi kavrayışlarıyla paralellik göstermektedir fakat ahlaki davranışlara yönelik inanışlarında farklı sonuçlara ulaşılmıştır. Öğretmenler çocukların ahlaki davranışlara dair kavrayışlarının otorite etkisiyle değişebileceğini belirtmişlerdir. Bu sosyal alan kuramının bulgularıyla çelişmektedir. Bulgulardan yola çıkarak katılımcı öğretmenlerin ahlaki olan ile toplumsal/geleneksel olan davranışları birbirinden ayırabildiğini söyleyebiliriz. Ancak katılımcı öğretmenlerin çocukların ahlaki yargı yeteneklerini yeterince anlamadıklarından söz etmek yerinde olacaktır. Mevcut çalışmanın bulguları okul öncesi öğretmenlerinin çocukların ahlaki gelişimini anlamaları ve okul öncesi sınıflarına uygun ahlak eğitim yöntemleri geliştirmelerine yardımcı olmak için hem hizmet öncesi hem de hizmet içi eğitimlerin gerekli olduğunu göstermektedir. Bu bağlamda Yükseköğretim Kurumu ve Milli Eğitim Bakanlığı için öneriler sunulmaktadır.