The burden of savings: Financial deepening and the bankers' crisis in Türki̇ye

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İKTİSAT ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: CAN ADAK

Danışman: Münis Seven Ağır Yağcı

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, 1980'lerde Türkiye'de yaşanan bankerler krizini tarihsel bir çerçevede ele alarak, krizin yapısal nedenlerini ve 1960-1980 dönemi arasındaki kökenlerini incelemektedir. Çalışmada kriz, yalnızca bireysel suistimallerle açıklanmayıp; dönemin bankacılık ve fonlama sistemlerindeki asimetriler ile finansal sistemin kredi yaratımındaki hiyerarşik konumu ve kurumsal savunma mekanizmaları çerçevesinde ele alınmaktadır. Çalışma, banker kurumlarının ortaya çıkmasına ve yaygınlaşmasına olanak tanıyan yapısal eksiklikleri ve bunların ortaya çıktığı makro finansal gerçekliği analiz ederek, finansal derinleşme çabaları ile siyasi tercihlerin nasıl kriz dinamiklerini tetiklediğine ışık tutmaktadır. Çalışma ayrıca, kalkınmacı modelden liberal piyasa odaklı bir sisteme geçiş sürecini daha geniş bir politik-ekonomik dönüşüm bağlamında ele almakta, bu dönüşümün banker krizini nasıl etkilediğini ve aynı zamanda bu krizden nasıl etkilendiğini ortaya koymaktadır. Finansal serbestleşme, yapısal boşluklar ve bankerler gibi yarı-bankacılık yapıları arasındaki ilişkiyi izleyerek, tez bu dönemde biriken sistemsel kırılganlıkları daha incelikli bir şekilde anlamaya yönelik bir çerçeve sunmaktadır. Bu bağlamda Türkiye örneği, gelişmekte olan ülkelerdeki finansal kırılganlıkların yalnızca dışsal kısıtlarla değil, aynı zamanda bu kısıtlara verilen özgül politika tepkileri ve bu tepkilerin tetikleyebileceği bozulduğu nasıl şekillendiğini yeniden değerlendirmek için bir mercek işlevi görmektedir.