İnşaat projelerinde gecikme analizi için kural bazlı uzman sistem


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: MEHMET AĞAR

Danışman: RİFAT SÖNMEZ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

İnşaat projelerinde karşılaşılan temel sorunlardan biri projenin gecikmesidir. Gecikmenin projelerdeki tüm katılımcılar için olumsuz sonuçları vardır. Hatta gerekli aksiyonların zamanında alınmaması ve taraflar arasında uzlaşmaya varılamaması durumunda, gecikmeden kaynaklanan uyuşmazlıklar mahkeme sürecine dahi taşınabilmekte ve tüm proje katılımcılarına büyük mali yükler oluşturabilmektedir. İnşaat projelerindeki gecikmeyi analiz etmek için farklı gecikme analizi yöntemleri mevcuttur. İnşaat projelerindeki gecikmenin analizi için mevcut yöntemlerin sınırlamalarını ve dezavantajlarını vurgulayan ve alternatif gecikme analizi yöntemleri öneren birçok çalışma bulunmaktadır. Analiz sonuçları buna göre değişiklik gösterdiğinden, kullanılacak yöntemin seçimi makul sonuçların elde edilmesi açısından önemlidir. Gecikme anlaşmazlıklarını çözmek için otomasyona ihtiyaç duyulmasına rağmen mevcut literatür, belirli bir durum için gecikme analizi yöntemini seçebilecek ve gecikme analizi gerçekleştirebilecek otomatik bir sistemden yoksundur. Bu bağlamda bu tezin ana odağı, bu açığı kapatmak ve yapay zeka kullanarak gecikme analizi sürecini otomatikleştirmektir. Dolayısıyla bu tezin amacı, geleneksel gecikme analizi yöntemleri arasında en uygun yöntemi belirleyen ve seçilen yöntemle analizi gerçekleştiren, bir kural bazlı uzman sistem geliştirmektir. Uzman kuralları literatürde yer alan araştırma bulgularına dayanılarak belirlenmiştir. Yeni kural bazlı uzman sistem Python programlama dili ile geliştirilmiştir. Önerilen uzman sistem, literatürdeki gerçek dünya örneklerinden elde edilen veriler ve durum örneklerinin uzman değerlendirmeleri kullanılarak doğrulanmıştır. Vaka örneklerinin sonuçları, önerilen uzman sistemin yeterli gecikme analizi yöntemini başarıyla seçebildiğini ve gecikme analizinin otomasyonu için en son teknolojiye sahip araştırma ve uygulamalara potansiyel bir katkı sağladığını ortaya koymaktadır.