Examination of the cultural life script in Türki̇ye: Adolescents from urban and rural areas
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi, Psikoloji Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: TUĞÇE TİFTİK
Eş Danışman: SİBEL KAZAK BERUMENT
Danışman: Başak Şahin Acar
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada, Türkiye'de kentsel ve kırsal bölgede yaşayan ergenlerin kültürel yaşam senaryosu özelliklerinin, ergenlerin demografik özellikleri (okul düzeyi, cinsiyet, yerleşim yeri) ve annelerinin sosyoekonomik özellikleri (eğitim düzeyi, çalışma durumu ve geçmişteki yerleşim yeri) temel alınarak incelenmesi amaçlanmıştır. Ergenlerin yaşam senaryosu özelliklerini daha detaylı incelemek için, yazılan senaryolar sosyal/ilişkisel ve bireysel/başarı temaları temelinde incelenmiştir. Bu çalışma, Türkiye genelinde 55 ilden 445 öğrencinin katıldığı, TÜBİTAK tarafından desteklenen daha büyük bir ulusal proje kapsamında yürütülmüştür. Kültürel yaşam senaryoları Berntsen ve Rubin (2004) tarafından geliştirilen Kültürel Yaşam Senaryosu Anketi aracılığıyla toplanmıştır. Veriler, hipotezlerin gerektirdiği yöntem doğrultusunda betimsel analizler ve üç yönlü MANOVA kullanılarak analiz edilmiştir. Sonuçlar, ergenlerin kültürel yaşam senaryolarının gerçekleşmesi beklenen yaş dağılımında anı tümseğine benzer bir tümsek olduğunu ve bu senaryoların ağırlıklı olarak olumlu olaylardan oluştuğunu göstermiştir. Senaryoların tema analizlerine bakıldığında hem sosyal/ilişkisel hem de bireysel/başarı temalarında yaş farkı bulunurken, cinsiyet ve yerleşim yeri türüne göre herhangi bir farklılık bulunamamıştır. Annenin sosyoekonomik özellikleri açısından bireysel/başarı temalarında annenin eğitimi, çalışma durumu ve geçmiş yerleşim yeri değişkenlerinin etkileşim etkisi bulunmuştur. Bu çalışmanın bulguları, Türk ergen örnekleminde kültürel yaşam senaryosunu destekleyerek var olan literatüre katkı sağlamıştır. Buna ek olarak, senaryoların tematik olarak kodlanıp yaş, cinsiyet, yerleşim yeri ve anne sosyoekonomik özellikleri bakımından incelenmesi çalışmanın özgün niteliğini ortaya koymaktadır. Çalışmanın bulguları otobiyografik bellek ve kültürel yaşam senaryosu literatürü çerçevesinde katkıları, güçlü yanları, kısıtlılıklar ve gelecek çalışmalara öneriler göz önünde bulundurularak tartışılmıştır.