Fuzzy and sliding mode control of a pH neutralization system
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2002
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: ÜSTER AKBAY
Eş Danışman: CANAN ÖZGEN, MEHMET KEMAL LEBLEBİCİOĞLU
Özet:oz pH NÖTRALİZASYON SİSTEMİNDE BULANIK MANTIK VE KAYAN DURUM DENETİMİ Akbay, Üster Yüksek Lisans Tezi, Kimya Mühendisliği Bölümü Tez Yöneticisi: Prof. Dr. Canan Özgen Ortak Tez Yöneticisi: Prof. Dr. Kemal Leblebicioğlu Aralık 2002, 81 sayfa pH nötralizasyon sürecinin denetimi atık su arıtımı ve biyokimyasal süreçlerde çok önemlidir. Nötralizasyon işlemlerinde pH denetimi titrasyon eğrisinin S şeklinde olması nedeniyle çok uğraştırıcı ve zordur. Bu çalışmada, saf kayan durum denetimi, S-KDD, genişletilmiş kayan durum denetimi, G-KDD, ve bulanık mantık-kayan durum denetimi, B-KDD, gibi akıllı denetim teknikleri ile tasarlanmış bazı deneticilerin performanslarını gözlemleme amacı ile laboratuvar boyutu bir pH nötralizasyon sistemi kurulmuştur. Nötralizasyon işlemlerinde başarılı bir etkiye ve yüksek performansa ulaşabilmek için iyi bir modelin varlığı çok önemlidir. Bu nedenle, daha önceki bir çalışmada T.C. YÜKSEKÖĞRETİM KSMÜUİ «CWCftMAWTASYOH MERKKtgeliştirilmiş birinci derece durum modeli güçlü asit-güçlü baz ve zayıf asit-güçlü baz sistemlerinde kullanılmıştır. Model parametreleri deneysel olarak elde edilmiştir. Atık su arıtma sistemlerinde, süreç modeli zamanla değişebilir. Bunun sebebi kimyasal atıklardaki derişim ve asit tipi değişimleridir. Yeterli denetim yapabilmek için atıktaki değişimleri tespit edebilecek gerçek zamanlı tanımlama önemlidir. Bu amaçla, birinci ana kazan ve ana kazandan önce yerleştirilen ikinci küçük tanıma kazanından oluşan iki kazanlı bir sistem kurulmuştur. Tasarlanan deneticilerin performansları hedef noktası izleme ve bozan etkeni ortadan kaldırma açısından kontrol edilmiştir. Tasarlanan tüm deneticiler hedef noktası izleme ve bozan etkeni ortadan kaldırma deneylerinde başarılı bulunmuştur. Fakat, S-KDD'de denetim yapılan değişkendeki (akış hızı) değişiklikler kabul edilebilir değildir. Genel olarak uygulanan tekniklerde stabilite konusunda bir problem yaşanmamıştır. G-KDD, S-KDD ve B-KDD ile karşılaştırıldığında en az integral türev hata (ITH) skoru ile daha iyi performans vermektedir. Buna rağmen, en kısa cevap süresi S-KDD ile elde edilmiştir. Anahtar Kelimeler: pH Denetimi, Bulanık Mantık, Kayan Durum Denetimi, Gerçek zamanlı tanımlama