Pilot sea turtle monitoring at ims-metu beach, Erdemli, Turkey (North-Eastern Mediterranean) using novel tracking systems
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Deniz Bilimleri Enstitüsü, Deniz Biyolojisi ve Balıkçılık Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: SİNEM CİHAN
Danışman: AHMET ERKAN KIDEYŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Yuva sayma, deniz kaplumbağası popülasyonlarının değerlendirilmesi için kullanılan en yaygın tekniklerden biri olarak kabul edilir. Türkiye'de yapılan izleme çalışmaları için standart prosedür Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve Orman ve Su İşleri Bakanlığı ortak katkıları ile belirlenmiştir. Yuvalayan ergin dişi kaplumbağa sayıları ve popülasyon içindeki değişimi belirlemesinin yanı sıra, bu teknik, aynı zamanda yuva başına yumurta sayısı, yavru sayısı, yavru başarı oranı gibi pek çok veri ile çevresel ve ekolojik parametrelerin yuvalama ve yavru başarısına etkisinin anlaşılmasına destek olur. Popülasyon trendinin belirlenebilmesi için uzun zamanlı sürerli veri toplanması gerekmektedir. Belirlenmiş prosedür çok sayıda kalifiye araştırmacının gece devriye yöntemi çalışmalarını gerektirmekle beraber; uzun bekleme süreleri, nitelikli araştırmacı için harcanması gereken zaman ve bütün bölgenin eşzamanlı gözlem zorluğu gerekçeleri ile eleştirilebilir. Bir diğer nokta ise; her yuvalama kumsalının ekolojik ve fiziksel şartlarına, proje kaynaklarına ve bütçeye göre ortak protokolün uyarlanmasının gerekliliğidir. Bu tezde, Mersin, Türkiye'de bulunan ODTÜ -DBE Sahili 2013 yuvalama sezonunda yuvalayan iki tür deniz kaplumbağaları (Caretta caretta, Chelonia mydas ) izleme çalışmalarının teknolojinin katkısıyla otomatize kızılötesi kameralar ve lazer bariyerler kullanılarak geliştirilen yeni bir izleme yöntemi uygulanmıştır. Hızlı şehirleşme ve yanlış yapılaşma tehditleri altındaki sahil şeridinde doğal özelliklerini koruyabilen nadir bölgelerden biri olmasına rağmen ODTÜ-DBE kumsalının deniz kaplumbağaları açısından herhangi bir resmi statüsü bulunmamaktadır. Tezdeki ilk hedef, bölgeye resmi bir koruma statüsü kazandırabilmektir. Böle önemini vurgulamak için veri toplanması esnasında deniz kaplumbağalarını asgari insan etkisine maruz bırakmak, zaman ve iş gücü kazancı sağlayabilecek, sürerliliği kolayca sağlanabilecek ve belirlenmiş resmi standart prosedürün tüm gerekliliklerini karşılayabilecek bir metot uygulaması tezin takip eden ikinci ana amacıdır. Bu amaçlar çerçevesinde yeni uygulamanın doğruluğunu ve etkinliğini karşılaştırmalı test edebilmek için, standart günlük devriye izleme çalışması da eş zamanlı uygulanmıştır. Güvenlik sistemleri düşünülerek uyarlanmış lazer bariyer sistemi yüzde 85.71 anaç çıkışını alarmla bildirmiş fakat alarmların yüzde 14.71 i çalışma konusu dışındki aktivitelerden meydana gelmiştir. Her iki yöntemde de yuvalayan dişilerin sahilde veri toplanması için coğrafi konumunun belirlenmesi belirlen, izleri okuyarak veri toplanması, yuva yerinin belirlenmesi ve yavru başarısının takibi aynı tekniklerle belirlenmiştir. Her iki yöntemi kullanarak, genişletilmiş amaçlarla bu tez kapsamında 2013 yılı üreme sezonu için; ergin yuvalayan dişi kaplumbağa sayısı, başarılı- başarısız yuvalama aktivitesi, yuvaların mekânsal ve zamansal dağılımı verileri toplanmıştır. Bunlara ek olarak; yuvalama başarı oranı, morfolojik ölçü, yuva yoğunluğu, kuluçka süresi, yumurta sayısı, yavru başarı oranı ve embriyonik gelişimi etkileyen yuva derinlik, çap, nem, sıcaklık verileri de kayıt altına alınmıştır. Çevresel parametrelerin yuvalama ve yavru başarı oranları ile ilişkilerini izlemek amacı ile eğim, profil, kum kompozisyonu, tanecik düzeni ve şekli, bitkisel örtü belirlenerek sahil karakterizasyon çalışmaları yapılmıştır. Sahile vuran ölü- yaralı kaplumbağa verileri toplanarak, genetik çalışmalar da yapılmıştır. Etkin sonuç elde edebilmek için bilgilendirme faaliyetlerine de yoğunluk verilmiştir. Sonuçlar, başarılı kuluçka dönemini etkileyen faktörlerin ve antropolojik tehditleri minimize etmenin öneminin anlaşılması sağlamıştır. ODTÜ-DBE Sahili'nde sürekliliği sağlanacak izleme çalışmaları iklim değişimi ve yuvalama alanlarının tahribatının deniz kaplumbağaları üreme ekolojisi üzerindeki etkilerinin ve koruma yöntemlerinin belirlenmesine katkıda bulunacaktır. Otomatize kızılötesi kamera ve lazer bariyer izleme yöntemi güvenilir hassas veri toplanması ve işgücünün azaltılarak araştırmacıya zaman tasarrufu sağlanması konularında umut verici sonuçlar vermiştir. Yöntem görüntü işleme teknolojisi ile görsel veri üzerinden birey tanımlanması çalışmaları ile güncellenerek standart bir teknik olarak önerilme konusunda gelecek vaat etmektedir. Anahtar Kelimeler: Kızıl-ötesi kamera, lazer bariyer, Cartta caretta, Chelonia mydas, Mersin, ODTÜ - DBE, görüntü işleme