Taonomic studies on the genus Salvia L. (Labiatae) in Central Anatolia, Turkey

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi, Biyolojik Bilimler Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2010

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: SAFİ BAGHERPOUR

Danışman: MUSA DOĞAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmada, İç Anadolu'da yayılış gösteren Salvia (Labiatae) cinsinin revizyonu yapılmıştır. Yazar, Haziran 2005 tarihinden başlayarak 3 yıl süreyle İç Anadolu'daki tüm lokalitelerden numuneler toplayarak kapsamlı araştırmalar gerçekleştirmiştir. Ayrıca, başka araştırıcılar tarafından Türkiye'den toplanan ve Türkiye yada yurtdışında tutulan örnekler de incelenmiştir.Örnekler kök, gövde ve yaprak morfolojisi ile çiçek temel özellikleri kullanılarak çalışılmıştır. Bu bulgular kullanılarak dendogramlar elde edilmiş ve taksonların kesim hatları çizilmiştir. Taksonomik degerlendirme için gövde ve yaprak anatomik kesitlerine bakılmıştır. Mikromorfolojik karakterlerin ayırıcı ozelliklerini anlamak için, Salvia taksonlarının yaprak yüzeyleri, çiçek organları ve tohum yüzeyleri çalışılmıştır. Örneklere ilişkin anatomik kesitler, ışık mikroskobu altında incelenmiş ve elde edilen veriler taksonların birbirinden ayrımında kullanılmıştır.Çalışılan türlerin polen özellikleri ve yüzey mikromorfolojileri ayrıntılı olarak çalışılmıştır. Belirlenmiş türler kullanılarak cinsiçi doğal sınıflandırmanın yapılabilmesi için numerik taksonomik metodlar kullanılmıştır. Her bir örnek bilgisayar ve yazılım kullanılarak özel bir takson olarak atanmıştır.Öncelikle, örnekler, Türkiye Florasında verilen tür anahtarları kullanılarak teşhis edilmiştir. Türkiye Florasına göre örneklerin tespit edilmesi için iki yol vardır. Bu yollardan biri stamen özelliklerine, diğeri ise yaprak ve çiçek özelliklerine dayalıdır. Nomenklatürel nedenler ile örnekler, Türkiye 'den bilinen ve bazı uluslararası herbaryumlardaki mevcut tip örnekleri ile kıyaslanmıştır.Bu tez iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm giriş, materyal ve yöntemler ile temel bulguları içerir. Temel bulgular morfolojik, anatomik, palinolojik ve ekolojik araştırmaların sonucudur. Tezin ikinci bölümünde İç Anadolu'daki Salvia cinsinin revizyonu verilmektedir. Bu da numerik taksonomi ve cinsiçi gruplamanın sonuçlarını içermektedir.Toprak tipleri ve habitat özellikleride incelenmiştir. Toprak örnekleri çeşitli lokalitelerden alınmış ve bunların içeriği analiz edilmiştir. Popülasyonlar her bir taksonun sürdürülebilirlik ve duyarlılığını belirlemek için tekrar ziyaret edilmiştir. Habitat bilgilerine ve tür limitlerine dayalı olarak IUCN tehlike kategorileri belirlenmiştir. Fenolojik veriler ve bilimsel arazi gözlemlerinin tümü kaydedilmiştir.İç Anadolu'da 43 Salvia türü belirlenmiştir. Bu bölgeden toplanan örneklerin arasında bir takson 116 yıl sonra yeniden toplanmıştır.