Devolopments in northern Iraqı and Turkis-Iraqı relations 1990-2005

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, Uluslararası İlişkiler Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2005

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: MURAD HUSSEN

Danışman: MELİHA ALTUNIŞIK

Özet:

oz KUZEY IRAK'TAKİ GELİŞMELER VE TÜRK-IRAK İLİŞKİLERİ 1990-2005 Kh. Hussen, Murad Yüksek Lisans Tezi, Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı Tez Yöneticisi: Prof. Dr. Meliha Altumşık Aralık 2005, 178 sayfa Bu tez, 1990 Körfez Savaşı'ndan, 2005 Irak seçimlerine ve Geçici Yönetim Yasası'mn bitişi ve Daimi Anayasa'nın öncesine kadar Türk-Irak ilişkilerinin tarihsel bir analizidir. Bu çalışma ile 1990 Körfez Savaşı sonrasında birlikte Türk-Irak ilişkilerinin nasıl yeni bir aşamaya girdiği anlatılmaktadır. 1990 yılında Irak'ın Kuveyt'i istilasını takiben Irak, Koalisyon güçleri tarafından müdahale edilmiştir. Savaşın sonunda Kuzey Irak Kürtleri için bir güvenli bölge oluşturulması ile Irak, neredeyse bölünme durumuna gelmiştir. Bu açıdan, bu tez Türkiye'nin Irak'a yönelik dış politikasında önemli etkisi olan üç faktörü hesaba katmaktadır: ülkenin kuzeyinde oluşacak de facto bir Kürt devleti ve bağımsız bir Kürt devletinin kurulmasına yönelik endişeler; PKK'nm Kuzey Irak'taki iktidar boşluğu sonucu bölgede varlık göstermesi ve son olarak Irak Türkmenlerinin geleceğine ve haklarının korunmasına yönelik kaygılar. Bu tez, devlet-üstü bir konu olan Kürt Sorununun Türkiye'nin Irak politikasını nasıl etkilediğini ve Türkiye'nin seçeneklerini nasıl sınırladığını göstermiştir. Anahtar Kelimeler: Türkiye, Irak, Körfez Savaşı, ABD, Kuzey Irak, Irak Kürtleri, KDP, KYB, Kürdistan Bölgesel Yönetimi (KBY), PKK, Türkmenler, Kerkük.