Economic consequences of military expenditures in the middle eastern countries
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 1995
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: PERİN ÜNAL
Danışman: AYSIT TANSEL
Özet:ÖZ ASKERİ HARCAMALARIN ORTA DO?U ÜLKELERİNDEKİ EKONOMİK ETKİLERİ ÜNAL, Perin Yüksek Lisans Tezi, İktisat Anabilim Dalı Tez Yöneticisi: Prof.Dr. Aysıt TANSEL EYLÜL, 1995,182 sayfa. Bu tezde gayrisafi yurtiçi hasıla, hükümet harcamaları ve yatırım serileri ile.askeri harcamalar arasındaki nedensellik ilişkisi Granger nedensellik testi kullanılarak 11 Ortadoğu ülkesi için, isimleriyle Bahreyn, Birleşik Arap Emirlikleri, İran, İsrail, ı Kuveyt, Oman, Suriye, Suudi Arabistan, Türkiye, Ürdün ve Yemen, 1977-1991 verileri ile test edilmiştir. Regresyon ve testler hem öncelikle durağan olmayan seriler için uygulanmış, daha sonra durağan olmayan seriler farkları alınarak durağan hale getirilmiştir. Testler durağan seriler içinde uygulanmış ve durağan ve durağan olmayan serilerin sonuçları karşılaştırmıştır. Ekonometrik sonuçlar askeri harcamaların yatırım üzerindeki etkisinin, yatırımın askeri harcamaları etkilememesine rağmen, pozitif olduğunu göstermiştir. Benzer şekilde, askeri harcamalar hükümet harcamalarını pozitif olarak etkilemekte, fakat hükümet harcamaları askeri harcamalarınegatif olarak etkilemektedir. Askeri harcamalar ile gayrisafi yurtiçi hasila arasındaki nedensellik ilişkisi ülkeden ülkeye farklılıklar göstermektedir; askeri harcamalardaki artış gayrisafi yurtiçi hasılayı Türkiye için pozitif etkilemekte, Suriye ve Suudi Arabistan için ise negatif etkilemektedir. Mamafih, gayrisafi yurtiçi hasıladaki artış askeri harcamalar üzerinde pozitif bir etki yaratmaktadır. Bu tez çalışmasının ana sonucu; Türkiye için gözlenen askeri harcamaların gayrisafi yurtiçi hasıla üzerindeki pozitif etkisi hariç tutulmak kaydıyla, nedensellik yönünün tutarlı bir seyir izlemesine rağmen, nedensellik ilişkisinin ülkeler arasında farklılık göstermesidir. Ülkeler arasındaki farklılık ekonomik, sosyal ve bölgesel faktörlerin farklılık göstermesinden kaynaklanabilir. Ülkelerin içinde bulundukları şartlara açıklık getirmek amacıyla askeri harcamaların ekonomik altyapısı, bölgesel farklılıklar, tehdit algılamaları ve ekonomik geçmişleri incelenmiştir. Orta Doğu ülkelerindeki askeri harcamalar, askeri güçler, askeri güçlerin nüfusa oranı, dünya ticaret hacminde önemli bir yer tutan askeri ürünlerin ticareti, 1977-1991 dönemi için analiz edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Askeri Harcamalar; Silahlı Kuvvetler; Silah Ticareti; Durağan Seriler; Durağan Olmayan Seriler; Birim Kök Testleri; Hsiao Testi; Granger Nedensellik Testi