STATE-LED RURAL TRANSFORMATION: THE CASE OF YUKARIKÖY
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, MİMARLIK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: AYŞENUR ONARAN
Danışman: Inci Basa
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:TOKİ'nin (Toplu Konut İdaresi) şehirlerdeki neoliberal kentleşme projeleri hakkında çok sayıda araştırma yapılmıştır, fakat kırsal kesimde uygulanmış TOKİ projeleri hakkında yapılmış çalışma sayısı oldukça azdır. Bu tez taşradaki mekan üretimini TOKİ'nin mekansal müdahaleleri ve kırsalda yaşayanların gündelik hayat pratiklerinden oluşan karmaşık bir süreç olarak inceler. Bu tez Çanakkale'de yer alan yaklaşık 700 nüfuzlu Yukarıköy'ün 2017'de geçirdiği yıkıcı depremler ardından TOKİ tarafından yeniden inşasına odaklanır. Yukarıköy'deki mekanın üretiminde devletin köylüyü köyde yaşayıp üretmeye teşvik eden model köy üretimi politikaları ile köylülerin bu mekanları kendi ihtiyaç ve arzularına göre şekillendirmesi iç içe geçmiştir. Devletin ülkeyi bir şirket gibi yönettiği neoliberal üretim modelinde TOKİ gibi kurumlar vatandaşların hayatlarını kendi sosyal ve ekonomik düzenlerine uygun olacak yönde şekillendirmeyi amaçlar. Ancak, bu amaçla inşa edilen yerlerde yaşayan kimseler mekanın pasif tüketicisi değil aktif üreticisidir. Onların gündelik hayat pratikleri içerisindeki taktikler devlet stratejisiyle üretilen mekanın öngördüğü yaşam pratiklerinin sınırlarını zorlar. Devlet stratejisiyle üretilen mekanlarda yaşayan köylüler Yukarıköy'ü bir yandan onlar için öngörülen model köylü modeline göre yaşarken diğer yandan öngörülemeyen taktikleriyle devletin karışımı yoluyla üretir. Dolayısıyla Yukarıköy devletin ve köylülerin zaman zaman birbiriyle çelişen pratikleri ile oluşan bir mekan haline gelir.