A brigde between people and the state: The Republican People's Party in Zonguldak (1935-1946)

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, TARİH ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: ÇAĞLAR TAN

Danışman: ÖMER TURAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Yakın dönem Türk siyasi tarihinin merkezinde bulunan CHP hakkında yapılan araştırmalarda genel olarak devletin ve yönetici elitlerin özne olarak belirdiği görülmektedir. Bu açıdan bakıldığında, tek parti dönemi ve CHP üzerine yapılan çalışmalarda sıklıkla iç ve dış politika merkezli yönetim faaliyetleri, Cumhuriyet elitleri ve söylemleri, Türk inkılabı ve nitelikleri, sosyal, siyasi ve ekonomik politikalar, modern kanunların uygulanma süreci gibi daha çok partinin hükümet edici fonksiyonlarına vurgu yapılmıştır. Oysa tüm bunların yanında CHP tek partili siyasal yaşam boyunca bir taraftan halkın devletten beklentilerini, talep ve şikayetlerini çevreden merkeze yansıtma işlevini yerine getirmeye çalışırken, diğer taraftan siyasal iktidar tarafından yürütülen politikaların çevreye aktarılması, benimsetilmesi ve toplumsal destek kazanılması için de çaba göstermiştir. Bu bakış açısından hareketle bu çalışma, CHP'nin 1935-1946 yılları arasında Zonguldak'ta yürütmüş olduğu siyasal, toplumsal, kültürel, ideolojik, ve örgütsel faaliyetlerini halk ile devlet arasında üstlenmiş olduğu aracı misyon perspektifinden yola çıkarak ortaya koymayı hedeflemektedir. CHP Zonguldak örgütünce 1935-1946 yılları arasında halk ile devlet arasında üstlenilmiş olan aracı misyonun ifa edilmesinde başvurulan en önemli kurumsal faaliyetlerden biri dilek sistemi ve bunun taşradaki uygulama alanı olan vilayet kongreleri olmuştur. Doğrudan parti içi bir müessese olmakla birlikte, bir taraftan taşra örgütlerini organize ederken diğer taraftan ise halkın beklentilerinin ortaya konulması, devlet politikalarının ve siyasal ideolojinin taşrada ne ölçüde uygulanabildiğinin takibinin yapılmasına aracılık eden teftiş sistemi ise CHP'nin görmüş olduğu köprü vazifesinin taşıyıcı ayaklarından bir diğerini teşkil etmektedir. Üç ayaklı bir taşıyıcı kolon üzerine oturtulmuş bulunan bu misyonun son ayağını ise şüphesiz yalnızca sosyo-kültürel değil aynı zamanda yüklenmiş olduğu ideolojik misyon ile halkevleri teşkil etmektedir.