Analysis of mobile telecommunications sector in Türkiye on the eve of 5G transition


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bilim ve Teknoloji Politikası Çalışmaları Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: AYHAN TÖZER

Danışman: Erkan Erdil

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Günümüzün küresel ekonomik pazarlarında, ülkeler bilgiye dayanarak rekabet etmekte ve bilgiye ulaşmak, bunları kullanmak ve yaymak konusunda daha başarılı olanlar vatandaşlarının refah seviyesini artırabilmektedirler. 5G gibi mobil genişbant teknolojileri de bilgi ekonomisinin en önemli altyapılarından biri olarak kabul edilmektedir. Söz konusu teknolojiler hem sosyal hem de ekonomik açıdan çeşitli dönüşümlere yol açmakta ve tüm ülkeler rekabet avantajlarını sürdürmek için ilgili alanlarda yerli üretim yeteneklerini ve sürdürülebilir ekosistemlerini geliştirmeyi hedeflemektedirler. Bu çerçevede, çalışmanın ilk bölümü, mobil telekomünikasyon teknolojisinin (5G ve ötesi teknolojiler) dijital dönüşüm sürecinde rolünü ve önemini kapsamaktadır. Teknolojinin özellikleri, geniş ölçekli kurulumun maliyetleri ve faydaları ve bu yeniliğin olası kullanım senaryoları ayrıntılı olarak analiz edilmiştir. Teknolojiyle ilgili hususlar ve düzenleyici politikaların incelenmesini müteakip ikinci kısım, sektörel yenilik (inovasyon) sistemi yaklaşımını benimseyerek Türkiye telekomünikasyon sektörünün analizine devam etmektedir. Çalışma, temel araştırma sorusu olarak ülke telekomünikasyon sektörünün (varsa) etkin işleyişini engelleyen temel sistemik ve yapısal sorunları bulmayı amaçlamaktadır. Bu noktada, uzmanların sektörün mevcut durumu hakkında görüş ve düşüncelerini almak için anketler ve derinlemesine görüşmeler kullanılmaktadır. Sektörün inovasyon performansını ve etkinliğini artırma kapsamında politika önerileri oluşturmak için önemli aktörler, ilişkileri (etkileşimleri), ana faaliyetleri tanımlanmış ve sistemin zayıf yönleri (darboğazları) belirlenmiştir. Çalışmanın ana bulguları, düzenleyici çerçevenin çeşitli açılardan yeniden yapılandırılması ihtiyacına işaret etmektedir. Çalışma, tüm diğer hususların ötesinde, şeffaflık, hesap verebilirlik, verimlilik ve etkililik gibi iyi yönetişim ilkelerinin geliştirilmesini bu yeniden yapılanma sürecinin ön koşulu olarak görmektedir. Tez ayrıca, sadece yabancı teknolojiyi benimsemekle kalmayıp, aynı zamanda, yeni dönemde dijital dönüşümün getireceği risklere hazırlanması için yerel sektörün üretkenlik ve yenilikçilik düzeyini arttırmanın ve kullanımın yaygınlaştırılmasının (sayısal uçurumun azaltılması) önemini vurgulamaktadır.