Calclation of critical acid loads for Turkey


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Çevre Mühendisliği Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 1999

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: BAŞAK ERDOĞAN

Danışman: SÜLEYMAN GÜRDAL TUNCEL

Özet:

oz TÜRKİYE'DE KRİTİK ASİT YÜKLERİNİN HESAPLANMASI ERDOĞAN, Başak Yüksek Lisans Tezi, Çevre Mühendisliği Bölümü Tez Danışmanı: Prof. Dr. Gürdal TUNCEL Yardımcı Tez Danışmanı: Doç.Dr. Kahraman ÜNLÜ Temmuz 1999, 142 sayfa Türkiye, gelişmekte olan bir ülke olarak endüstrileşmenin olumsuz etkilerinden zarar görmektedir. Bu olumsuz etkileri indirgemek amacıyla, emisyon kontrol stratejileri, hesaplanan kritik asit yükleri dikkate alınarak oluşturulmalıdır. Bu çalışmanın amacı, tüm Türkiye için kritik asit yüklerinin hesaplanmasıdır. Bu maksatla, farklı seviyelerdeki atmosferik çökelme altındaki toprağın kimyasal özelliklerini hesaplamak için biyojeokimyasal bir model olan "PROFİLE" modeli kullanılmıştır. Bu model meteorolojik, çökelme, mineralojik, vejetasyon ve toprak verileri gibi çok sayıda parametre değerlerine ve sınır koşullarına ihtiyaç duymaktadır. Bu çalışmada, asidifıkasyona neden olan kirleticiler için kritik yükler ve toplam kritik asit yükleri tüm Türkiye için 75 km x 75 km boyutlarındaki EMEP75 karelajlaniçerisinde hesaplanmış ve haritaları çizilmiştir. Bu çalışmanın sonucuna göre, SOx yüküne en hassas bölgeler Türkiye'nin kuzeydoğu kesimlerinde görülmektedir. Ayrıca, nitrogen yüküne en hassas bölgeler ise Türkiye'nin güneydoğu ve iç kesimleridir. Anahtar Kelimeler: Asit Çökelmesi, Kritik Asit Yükü, EMEP karelajlan, PROFİLE Modeli vı