The Effects of cultural democratisation movement on the architecture of culture centers in the world and in Turkey
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Mimarlık Fakültesi, Mimarlık Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 1999
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: TÜLİN VURAL
Danışman: AYDAN BALAMİR
Özet:oz KÜLTÜREL DEMOKRATİKLEŞME HARARETİNİN DÜNYADAKİ VE TÜRKİYE'DEKİ KÜLTÜR MERKEZLERİNİN MİMARİSİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ Vural, Tülin Yüksek Lisans, Mimarlık Bölümü Tez Yöneticisi: Doç. Dr. Aydan Balamir Temmuz 1999, 157 sayfa Bu çalışmada kültür merkezlerinin mimarisi hakkındaki farklı anlayışlar tartışılmıştır. Bu farklılıkları anlayabilmek için de bu merkezlerin ortaya çıkışlarının arkasındaki sebepler ve genel olarak neyi hedefledikleri araştırılmıştır. Bunun sonucunda görülmüştür ki, kültür merkezleri bu yüzyılın başmda gerçekleşen dünya savaşlarından sonra, devletlerin "kültürel demokratikleşme" ideallerinin sonucunda ortaya çıkmıştır. Özellikle Avrupa devletlerinin ve ABD'nin ideali olan "kültürel demokratikleşme" sanat ve günlük hayat ya da yüksek kültür ve kitle kültürü arasındaki uçurumun aşılarak tüm halk katmanlarının kültürlendirilmesini hedefler. Fakat, sanatın demokratikleştirilmesini hedefleyen bu idealin arkasında devletlerin hem kendi yurttaşlarına hem de diğer devletlere kültürel alandaki güçlerini gösterme istekleri vardır. Bu güçlü istek kültür merkezlerinin mimarisini de etkiler ve bu binalar prestij yapılan olarak ele alınmaya başlanırlar. Bu binalar aracılığla prestijin temsilinde iki temel yaklaşımdan söz edilebilinir. Bunlardan ilkinde, "sanat tapınakları" olarak görülenkültür merkezleri geçmişin kültür yapılannmda görülen anıtsal mimari anlayışlar temel alınarak tasarlanır, ikinci yaklaşımda ise, kültür yapılan bütün ziyaretçilere açık olan ve onlara heyecan ve eğlence sunan "kültürel alışveriş merkezleri" olarak ele alınır. Bu merkezleri de halkın gözünde daha popüler bir hale getirmek için tasarımlarında, güncel olan bir takım avant-garde yaklaşımlar ya da yöresel figürlerin çağdaş teknoloji ile yorumlanması kullanılarak mimari söyleme yeni sorular ve tartışmalar getirilmektedir. Bu yolla yaratılan sansasyonla bu merkezler yalnızca bulundukları ülkenin halkının değil, tüm dünyanın ilgisini çeker hale gelmektedirler. Bu ilginin sonucunda da, temel amaçlan olan geniş halk kitlelerinin sanatsal aktivitelere katılımını, sorgulanması gereken bir şekilde, sağlamış olmaktadırlar. Çünkü, bütün bu insanların dikkatlerini çekme çabalan kültür merkezlerini, kapsadıktan sanatsal aktivitelerden çok, içlerinde sürprizli mekanlan ve farklı alternatifler sunan aktiviteleriyle ilgi çeken alışveriş merkezlerine benzer bir hale getirmişlerdir. Dünyanın bir çok metropolünde kültür merkezleri kentin ilgi odağı olurken, Türkiye'de bu merkezler genellikle mimari anlayışlanndaki bir takım eksikliklere ve programlarında bir takım eğlenceye yönelik aktiviteler bulundurmamalarına bağlı olarak izole kalmaktadırlar. Anahtar Kelimeler: Kültürel Demokratizasyon, Kültür Merkezleri, Prestij Yapılan, Kültür, Güç, Popüler Kültür. VI