Filistin dış ticaretinin performansı : İsrail ekonomisi ile uzun süreli zorunlu entegrasyondan dünyaya açılan bir pencereye doğru (1968-1998)


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2003

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: Gaber Hussain Abugamea

Eş Danışman: Aylin Ege

Özet:

Son otuz yılda Filistin topraklarının (FT) ticareti, bölgenin 1967 savaşında İsrail tarafından işgali sonrasında pek çok şoklar ve dengesizlikler yaşadı. Bu durum sonucunda, zorlanmış bir entegrasyon bölgeyi 1993 yılma kadar etkiledi. Daha sonra, Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ) ile İsrail arasında yapılan geçici Oslo barış anlaşması FT'nın dış dünyadan ithalat yapmasına bir ölçüde izin veren küçük bir pencere açılmasına yol açtı. Bu değerlendirme açısından bu tez çalışması 1968-1998 döneminde ticaretin temel belirleyenlerine verdiği tepkiyi inceleyerek Filistin ticaretinin performansım değerlendirmeye çalışıyor. Filistin ticaretinin performansının temel belirleyenleri olarak iç talebin, dış talebin ve hem yerel ticaret ortakları hem de tüm dünya ile olan reel efektif döviz kurlarının rollerinin kantitatif bir değerlendirmesi yapılmaya çalışılıyor. Ayrıca Filistin dış ticaretinin yerel ve global olarak rekabet edebilirliği değerlendiriliyor. Bundan başka muadillerinden seçilmiş bir grup komşu ülkeninperformansı ile karşılaştırılarak Filistin ticaret sektörünün eksikliklerine ışık tutuluyor. Bütününde, ticaretin gelecekte daha iyi bir performans göstermesini sağlayacak temel politika önerilerini ortaya koymaya çalışılıyor. İkinci bölümde 1967 'den başlayarak Filistin ekonomisin bir özeti, özellikle bölgesel ekonomik ilişkilerin, şokların ve büyüme yapılarının ticaret üzerindeki etkilerinin altını çizerek veriliyor. Üçüncü bölümde ticaretin özellikleri; zaman içerisinde ticari gelişme, yönelim, kompozisyon ve rekabet edebilirlik tartışılıyor. Bundan başka, Oslo sözleşmesinden sonra imzalanmış olan tüm ticari anlaşmaların değerlendirmesi yapılıyor. Dördüncü bölümde ticaret oram ve ithalat ye ihracat modelleniyor ve bölgenin ticaretinin istikran inceleniyor. Bu bölümün ana kısmında ekonometrik zaman serisi araçları kullanılarak ticaret denklemleri için uzun dönemli bağıntılar ve kısa dönemli dinamik ayarlamalar araştırılıp, tahminler oluşturuluyor. Beşinci bölümde özel bir ihracat arzı modeli çerçevesinde Filistin ticaretinin performansının seçilmiş bir grup komşu Arap ülkesi ile karşılaştırması panel veri analizi kullanılarak yapılıyor. Temelde bu bölümde bölgenin ticaretindeki eksikliği etkileyen faktörlere ışık tutuluyor. Son olarak altıncı bölümde diğer bölümlerin sonuçlan tartışılıyor ve buralardan çıkartılabilecek politika önerileri saptanıyor.