Geological evolution of the Gediz graben, Southwest Turkey: Temporal and spatial variation of the graben

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Jeoloji Mühendisliği Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2007

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: BOZKURT NEVZAT ÇİFTÇİ

Danışman: ERDİN BOZKURT

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Gediz Grabeni, Neojen yaşlı karasal sedimanları içeren gerilmeli birhavzadır. Graben kenarları, yaklaşık D−B uzanımlı aktif fay sistemleri tarafındandenetlenmektedir. Toplam atım ve aktivite süresi dikkate alındığında grabenin güneykenarı kuzey kenardan daha etkin ve baskındır. Havza Miyosen boyunca sadecegüney kenarın aktif olduğu yarım graben olarak gelişmiş, Pliyo−Kuvaterner'de kuzeykenar fay sisteminin faaliyete geçmesi ile bugünkü görünümünü Miyosendöneminden kalan asimetriyi koruyarak kazanmıştır.Güney kenar fay sistemi, graben merkezine doğru kuzeye eğimli faylarınoluşturduğu, tavan bloğundan taban bloğununa doğru giden basamaklı bir yapıyasahiptir. Faylar graben merkezine doğru gençleşirlerken yapısal olgunluk aynı yöndeazalmaktadır. Fay düzlemi verileri, bölgesel gerilme yönünün havza evrimi boyuncadeğişmeden yaklaşık K-G doğrultusunda sabit kaldığına işaret etmektedir. Alansalolarak gözlenen gerilme yönü değişimleri ise σ3 ekseninin iyi tanımlı olmaması veyersel gerilme alanı anormalikleri ile ilişkildir.Gediz Grabeni'nin evrimi güney kenar fay sisteminin grabene paralel ve dikyönde sürekli bir değişim içerisinde olduğu dinamik bir süreç ile kontrol edilmiştir.Bu süreçte gözlenen değişimler kaya türlerini, çökelim dokusunu ve sedimenterbirimlerin kalınlığını da kontrol etmiştir. Batı Anadolu'nun evrimi, erken gerilme(Miyosen) ve geç gerilme (Pliyo−Kuvaterner) fazları ile bu fazları birbirinden ayırankısa sıkışma dönemini (Geç Miyosen-Erken Pliyosen) içeren episodik bir özelliktaşımaktadır. Bu gerçeğe rağmen Gediz Grabeni'nde kısa sıkışma fazına yönelikveriler son derece kısıtlı ve yersel alanlarda, sadece Alaşehir formasyonu içerisindegözlenen kıvrımlar ve ters fay/bindirmeler ile sınırlıdır. Bu yapılar kısa sıkışmadöneminin mevcut olabileceğini fakat büyük olasılıkla grabendeki yüksek gerilmeoranı nedeniyle soğrulduğunu göstermektedir. Ayrıca bu veri, yarım graben evresi(Miyosen konumu) ile tam graben evresinin (bugünkü konum) kısa bir dönem ileayrılmış olabileceği süreksiz bir evrime de işaret etmektedir.