Export behavior of Turkish manufacturing firms, 1989-2010 periods
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, İktisat Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2013
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: ASLIHAN ATABEK DEMİRHAN
Danışman: HAKAN ERCAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu tez, Türk imalat sektöründe faaliyet gösteren firmaların 1989-2010 dönemine ait verilerini kullanarak ihracat davranışlarını incelemektedir. Bu zamana kadar Türkiye'nin ihracat performansı makro-bazda birçok çalışmaya konu olmuştur. Ancak, son dönemde gelişmekte olan literatürün aksine, firma-bazlı analize yeterli önem gösterilmemiştir. Ön inceleme sonuçları ihracatçı firmaların üstünlüğüne işaret etmektedir. Türk imalat firmaları için, kendi kendine seçim (self-selection) ve ihracat yaparak öğrenme (learning-by-exporting) hipotezlerinin gözlenen ihracat priminin kaynağını açıklamada geçerli olduğu gözlenmiştir. Devingen kesitli seçim model sonuçları battı maliyetlerinin varlığını desteklemektedir. Buna ek olarak, battı maliyetlerin krizlerle birlikte değiştiği gözlenmiştir. Battı maliyetlerin varlığı firmaların ihracat piyasalarına giriş zamanlama kararlarını da etkileyebilmektedir. Süre modelleri kullanılarak firmaların ihracat piyasalarına giriş-çıkış devingenleri incelenmiştir. İhracat piyasasına girişte iç piyasada daha az kar elde eden firmaların kendi kendilerini seçtikleri gözlenmiştir. Ayrıca, kalite rekabetinin ihracatçı olmak için ön şart olmasa dahi uluslararası piyasalarda sağ kalım için gerekli olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Krizlerin ihracat davranışları üzerindeki etkisi yoğunluk (intensive) ve yayılma (extensive) ticaret marjları çerçevesinde incelenmiştir. Tahmin sonuçları, 1994 ve 2001 krizlerinde, toplam ihracatta gözlenen artışlarda sırasıyla yayılma ve yoğunluk ticaret marjlarındaki artışların etkili olduğunu göstermiştir. 2008 krizi ile birlikte ihracatta gözlenen belirgin düşüşün her iki ticaret marjında gözlenen düşüşten kaynaklandığı sonucuna varılmıştır. Bu tezin mevcut yazına önemli birkaç katkısı olmuştur. İlk olarak gittikçe gelişen ve büyüyen yazına Türkiye verisi kullanarak katkıda bulunmuştur. Daha sonra, önceki diğer çalışmalarda yapılanın aksine, bu tezde ihracat davranışları farklı yönleri ile ele alınmıştır. Ayrıca, veri setinin ve Türkiye ekonomisinin avantajı kullanılarak farklı türdeki krizlerin ihracat davranışları üzerindeki etkileri incelenmiş ve şokların ihracat davranışları üzerindeki etkisini konu alan yazına katkı sağlamıştır.Anahtar Kelimeler: İhracat davranışları, firma heterojenliği, firma düzeyinde analiz, mikroekonometri, Türkiye