An Investigation into the large vertical displacements experienced by the structures in Adapazarı during 17 August 1999 earthquake
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, İnşaat Mühendisliği Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2001
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: Gökçe Karaca
Danışman: MEHMET UFUK ERGUN
Özet:oz 17 AĞUSTOS 1999 DEPREMİ ESNASINDA YAPILARDA TECRÜBE EDİLEN BÜYÜK DİKEY DEPLASMANLAR ÜZERİNE BİR ARAŞTKM A KARACA, Gökçe Yüksek Lisans, İnşaat Müh. Bölümü Tez Danışmanı: Prof. Dr. Mehmet Ufuk ERGUN Aralık 2001, 155 sayfa. 17 Ağustos 1999 tarihinde, Kocaeli (İzmit) depremi olarak anılan Moment büyüklüğü Mw=7.4 olan deprem kuzeybatı Türkiye'yi vurmuştur. Sakarya bölgesinde yer alan Adapazarı bu depremden etkilenen şehirlerden biri olarak ciddi zemin hasarlarına maruz kalmıştır. Yüzlerce yapıda zemin yumuşaması ve sıvılaşmasına bağlı oturmalar, kaymalar ve dönmeler görülmüş ve çoğu bina da yıkılmıştır. Adapazarı hem deprem durumunda yerel zemin koşullarının hasar dağılımları üzerindeki etkilerini hem de zemin yıkımı yaşayan alanlardaki bina temellerinin performansım araştırmaya uygun bir saha laboratuvarı olmuştur. Bu tezde, Adapazarı'nda seçilmiş iki mahalleye ait zeminlerin saha araştırmalarım, zemin etüdlerini (konik penetrasyon deneyleri, CPT ve standartpenetrasyon deneyleri içeren zemin sondajları) ve laboratuvar deney sonuçlarını (zemin tanımlama deneyleri ve dinamik üç eksenli deneyi) kapsayan bir araştırmanın sonuçları sunulmuştur. Amaç, gözlenen zemin hasarlarının yeraltı zemin durumlarıyla ilişkilendirilmesi ve zemin hasarlarından sorumlu makanizmaların tartışılmasıdır. Zemin koşullarının zemin hasarları ve bina temel performansları üzerindeki etkileri beş temsili vakayla incelenmiştir. Zemin etüdleri zemin deformasyonuna bağlı hasarların baskın olduğu alanlarda yüzey katmanının, yüzeyden 5-1 Om kalınlığındaki yumuşak silt karışımlarından (siltli kum ve siltli kil) meydana geldiğini ortaya koymuştur. Adapazarı' nda sıvılaşma yer yer "klasik" anlamda olurken, yer yer de ince daneli zeminlerin yumuşaması şeklinde olmuştur. Adapazarı silt karışımlarının sıvılaşma yatkınlıkları arazi deneylerinden ve üç eksenli deneyinden yaklaşımla hesaplanmıştır. Literatürde tavsiye edilen SPT ve CPT prosedürlerinin Adapazarı ince daneli zeminleri için kullanımında belirgin engeller vardır. Adapazarı şiltleri için düşük likit limit ve yüksek su muhtevası sıvılaşma veya belirgin güç kaybı için daha iyi indikatörler olarak gözükmektedir. Fakat, sıvılaşma sonucu zemin hasarı gözlenen fakat Çin kriterlerine uymayan vakalar mevcuttur. Adapazarı' ndan elde edilen numuneler, Çin kriterlerinde belirtilen parametrelerin kesişiminde yığılmaktadır. Bu durum likit limit ve kil içeriği kriterlerinde yeni bir değişiklik yapılabileceği anlamına gelmektedir. Sığ temellerin sıvılaşmış zeminlerdeki oturma mekanizmaları, dinamik etkiler altında sıvılaşmış bir zemin içinde bölgesel kesmeler olarak düşünülebilinir. Bununla beraber; sıvılaşmış zeminlerde temel deplasmanlarının sayısal değerlendirmesi halen belirsizlikler içermektedir. Anahtar Kelimeler: 17 Ağustos 1999 Kocaeli Depremi, sıvılaşma, kohezyonlu zeminlerde sıvılaşma, sıvılaşma sebepli oturmalar. VI