Pronominal anaphora resolution in English and Turkish

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Enformatik Enstitüsü, Bilişsel Bilimler Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: MELEK ERTAN

Danışman: Deniz Zeyrek Bozşahin

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırma, adılsal öngönderimi analiz eder ve adılsal öngönderim için buluşsal tabanlı bir çözümleme algoritmasını Türkçe ve İngilizce'de çevirilmiş TED derlemi olarak bilinen TED MDB için (Zeyrek ve diğ., 2020) ayrı olarak sunar. Derlem, konuşma dili niteliğinde olup, Türkçe karşlıklarıyla hizalanmış ̧ 364 İngilizce cümle içermektedir. Araştırma iki aşamaya ayrılmıs ̧tır. İllk aşamada, veriler web tabanlı işaretleme aracı INcePTION (Klie ve diğ., 2018) kullanılarak işaretlendi. Çalışmanın ikinci aşaması adılsal öngönderim için kurala dayalı bir kompütasyonal analizdir. Mitkov (1998)'un geleneksel bilgi tabanlı algoritması TED derleminde İngilizce ve Türkçe için ayrı olarak test edildi. Sonuçlar, adılsal öngönderimin İngilizce'de 0.61 ve Türkçe çevirilerinde 0.63 F1 puanı ile TED konuşmalarında tespit edilebileceğini göstermiştir.