Determination of airborne lead contamination in Cichorium intybus L. by flame atomic absorption spectrophotometry

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi, Biyolojik Bilimler Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2001

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: DİLMAÇ YAKUPOĞLU

Danışman: ZEKİ KAYA

Özet:

Çevresel kurşunun en önemli kaynağı kurşunlu benzinin yanması sonucu ortaya çıkmaktadır. Egzoz gazı olarak kurşun toprağa düştüğünde ana besin kaynağımız olan bitkileri, toprağı ve suyu da kirletmektedir. Kurşun kirliliğinden nasibini almış bitkilerin yenilmesi kurşunun insan vücuduna geçmesi demek olup bitkilerdeki kurşun düzeylerinin araştırılması insan sağlığı açısından da önem taşımaktadır. Kurşun, düşük dozlarda bile akut ve kronik etkiler doğuran zehirli bir elementtir. Bu çalışmada, satış pazarı olmamasına rağmen Türk insanı tarafından direk yol kenarlarından toplanıp salata ya da sebze olarak tüketilen, genelde yol kenarlarında yetişen Cichorium Intybus L. (Yabani Hindiba) bitkisinde kurşun miktarları Alevli Atomik Absorpsiyon Spektrofotometri yöntemiyle analiz edilmiştir. Analizden önce Standart Katma metodu uygulanmış, engelleyici tuz etkileri incelenmiştir. Yöntemin doğruluğu % 98.46 olarak bulunmuş, tekrarlanabilirliği ise % 0.55 Nispi Standart Sapma ile verilmiştir. Bitki örnekleri trafiğe yakın ve uzak olarak belirlenen iki ayrı bölgeden toplanmış,trafiğin yoğun olduğu bölgede ortalama kurşun konsantrasyonu 8.30 ± 2.80 mg/L bulunurken, trafiğe uzak olan bölgede ortalama kurşun konsantrasyonu 9.76 ± 6.01mg/L olarak ortaya çıkmıştır. Yöntemin duyarlılığı 0.239 ug/L, tayin limiti 0.04 mg/L (N=30, k=3) olarak belirlenmiştir. Sonuç olarak her iki bölgeden alman bitkilerdeki kurşun konsantrasyonları fazlasıyla yüksek çıkmıştır. Trafikten uzakta bile yetişse havadaki kurşun miktarının bitkileri de kirlettiği ve dolaylı olarak bu bitkilerin tüketiminin insan sağlığım etkileyeceği bulunmuştur.