Middle school students' informal reasoning modes and argumentation quality in socioscientific issues: Epistemological beliefs and issue familiarity as predictors


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, MATEMATİK VE FEN BİLİMLERİ EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: CANSU BAŞAK UYGUN

Danışman: Özgül Yılmaz Tüzün

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın amacı öncelikle ortaokul öğrencilerinin uzay araştırmaları, genetiği değiştirilmiş organizmalar ve nükleer güç santralleri olmak üzere üç farklı sosyobilimsel konu ile ilgili informal muhakeme modlarını ve argümantasyon kalitelerini incelemek; sonrasında ise öğrencilerin epistemolojik inançlarının (kaynak/kesinlik, gelişme ve gerekçelendirme boyutlarında) ve konu aşinalıklarının onların informal muhakeme modlarını ve argümantasyon kalitelerini ne ölçüde yordadığını araştırmaktır. Bu amaçla, ilişkisel araştırma deseni kullanılmış, Çankaya ilçesindeki sekiz devlet ortaokulundan toplamda 465 öğrenci (7. ve 8. sınıf) uygun örnekleme yoluyla çalışmanın örneklemini oluşturmuştur. Tüm veriler 2020-2021 Akademik Yılı Güz Döneminde toplanmıştır. Ortaokul öğrencilerinin epistemolojik inançları Özkan (2008) tarafından Türkçe'ye uyarlanan Epistemolojik İnançlar Ölçeği ile elde edilirken, öğrencilerin konu aşinalıkları Konu Aşinalığı Formu ile elde edilmiştir. Ayrıca, ortaokul öğrencilerinin informal muhakeme modları ve argümantasyon kaliteleri Chang ve Chiu (2008), ve Christenson ve diğerlerinin (2012) çalışmalarından uyarlanan açık uçlu sorularla elde edilmiştir. Açık uçlu sorulardan elde edilen veriler önce nitel olarak analiz edilmiş, sonrasında nicel veriye dönüştürülmüştür. Betimsel istatistik analizleri ortaokul öğrencilerinin gelişmiş epistemolojik inançlara sahip olduğunu; öğrencilerin konu aşinalıklarının, informal muhakeme modlarının ve argümantasyon kalitelerinin ise üç sosyobilimsel konu karşısında farklılaştığını göstermiştir. Çoklu regresyon analizleri ortaokul öğrencilerinin epistemolojik inançlarının (gerekçelendirme boyutu hariç) onların informal muhakeme modlarını ve argümantasyon kalitelerini yordadığını ortaya koymuştur. Ayrıca, öğrencilerin konu aşinalıkları, uzay araştırmaları ve nükleer güç santralleri konuları ile ilgili informal muhakeme modlarının ve argümantasyon kalitelerinin tahminine istatistiksel olarak anlamlı katkı sağlamıştır.