Tectonic development of the Potwar Plateau and the Saltrange (NW Himalayas, Pakistan)
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Jeoloji Mühendisliği Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: ABDUL QAYYUM
Danışman: NURETDİN KAYMAKCI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Hint Levhasının Avrasya Levhasına yakınsaması, yaklaşık 50 milyon yıl önce Himalayaların oluşmasına sebep verdi. En son Himalaya orojenisi, KB Himalaya'larda Potvar Platosu ve the Saltrange'in gelişimi olarak ifade edilir ve bu tezin konusunu oluşturur. Bu bağlamda, Potvar Platosu ve Saltrange'in günümüzdeki mimarisi ve evrimi yanında bölgenin deformasyon sitilini ortaya koymak için paleomanyetizma, fay kinematiği, sismik yorumlama ve enine kesit dengeleme yöntemleri kullanılmıştır. Düşey eksen rotasyonlarını belirlemek için Oligosen'den Pliyosene kadar olan dönemi temsil eden çökellerden 86 farklı noktadan 1000'den fazla plaomanyetizma amaçlı örnek derlenmiş olup bu rotasyonların zamansal sınırlarının belirlenmesi için manyetostratigrafik yöntem kullanılmıştır. Elde edilen sonuçlar çalışılan alanın iki farklı zaman diliminde 10° ile 30° saatin tersi yönde döndüğünü göstermektedir. Bölgenin yapısal gelişiminin anlaşılması için derlenen paleomanyetik örnekler üzerinde Anizotropik Manyetik Süseptibilite (AMS) çalışmaları yapılmış aynı zamanda bölgedeki fay çizikleri kullanılarak paleostres inversiyon tekniği kullanılmıştır. Kinematik çalışmalar bölgenin iki farklı deformasyon evresinden geçtiğini göstermektedir. İlk deformasyon evresinde asal gerilme ekseni (σ1) yataya yakın olup KKD-GGB yönünde olup sonraki evrede ise KB-GD yönüne dönmüştür. Elde edilen bu yönler ortaç AMS eksenlerine paralel olup beklendiği şekilde aynı sıkışma ve kısalma deformasyon stiline işaret etmektedir. Çalışılan alanın 3B mimarisinin ortaya konulması ve bölgede meydana gelen kısalmanın miktarının belirlenmesi için 20 adet 2 boyutlu (2B) toplam boyu 400 km'ye ulaşan sismik kesit yorumlanmıştır. Yorumlanan bu kesitler dengelenmiş enine kesitlerin oluşturulmasında kullanılmış daha sonra bu kestiler çalışma alanında meydana gelen diferansiyel kısalmanın belirlenmesi için deformasyon öncesi hallerine restore edilmiştir. Elde edilen sonuçlar potvar ve Saltrange'de Hint plakasının yakınsama oranının sadece %18'ini karşıladığını göstermektedir. Geriye kalan %82'lik yakınsama muhtemelen tuz üzerindeki kayma ve bölgedeki diğer önemli bindirme faylarıyla karşılanmaktadır.