Prosocial acts in early childhood: Transmission of maternal self-construals through parenting
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, PSİKOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: AYBEGÜM MEMİŞOĞLU SANLI
Danışman: Sibel Kazak Berument
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu tezde annelerin benlik kurgularının çocuklarının olumlu sosyal davranışlarına ebeveynlik davranışları üzerinden aktarımının incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla, iki farklı çalışma yapılmıştır. Birinci çalışma, benlik kurguları ile ebeveynlik davranışları arasında bir ilişki olup olmadığını, ve hangi benlik kurguları ile hangi ebeveynlik davranışları arasında ilişki olduğunu test etmek için bir ön çalışma olarak düzenlenmiştir. İkinci çalışma ise çeşitli ebeveynlik davranışlarının (yakınlık/sıcaklık, açıklayıcı akıl yürütme, fiziksel ceza, kandırma ve yalan söyleme) annenin benlik kurguları (ilişkisel ve özerk) ile çocukların olumlu sosyal davranışları (reaktif yardım etme, proaktif yardım etme, paylaşma ve annenin değerlendirdiği olumlu sosyal davranışlar) arasındaki ilişkideki aracı rollerine odaklanılmıştır. Genel olarak, sonuçlar olumlu sosyal davranışların türüne bağlı olarak, benlik kurgularının farklı ebeveynlik davranışları üzerinden ilişkili olduğunu göstermiştir. Çocukların proaktif yardım etme davranışları sözkonusu olduğunda, hiçbir ebeveynlik davranışın aracı rolü anlamlı olarak bulunmamıştır. Ebeveynlerin açıklayıcı akıl yürütme davranışlarının aracı rolünün, annelerin benlik kurguları ile çocuklarının reaktif yardım etme davranışları arasındaki ilişkide hem ilişkisel benlik hem de özerk benlik kurgularının olduğu modelde anlamlı olduğu bulunmuştur. Ebeveynlerin kandırma ve yalan söyleme davranışlarının aracı rolünün ise annelerin ilişkisel benlik kurguları ile çocuklarının paylaşma davranışları arasındaki ilişkide anlamlı olduğu bulunmuştur. Son olarak, ebeveynlerin yakınlık/sıcaklık davranışlarının aracı rolü, annenin ilişkisel benliği ile annenin rapor ettiği olumlu sosyal davranışlar arasındaki ilişkide anlamlı olarak bulunmuştur. Çalışmanın sonuçları ilgili alanyazın ışığında tartışılmıştır.